Đại Tướng Võ Nguyên Giáp
Tổng Hành Dinh Trong Mùa Xuân Toàn Thắng
Mục Lục
Thông tin ebook
LỜI NÓI ĐẦU
Chương 1 TRẬN "ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG"
Chương 2 HỘI NGHỊ LỊCH SỬ
Chương 3 KẾ HOẠCH CƠ BẢN VÀ KẾ HOẠCH THỜI CƠ
Chương 4 HẠ QUYẾT TÂM CHIẾN LƯỢC
Chương 5 ĐÒN ĐIỂM HUYỆT
Chương 6 CHUYỂN CUỘC TIẾN CÔNG THÀNH TỔNG TIẾN CÔNG
Chương 7 TRẬN SÀI GÒN BẮT ĐẦU
Chương 8 GIẢI PHÓNG TRƯỜNG SA
Chương 9 CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH
Chương 10 ĐÔI DÒNG SUY NGẪM
Tư liệu tham khảo

Thông tin ebook
Tên sách : Tổng Hành Dinh Trong Mùa Xuân Toàn Thắng
Tác giả : Đại Tướng Võ Nguyên Giáp
Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/
Tham gia cộng đồng chia sẽ sách :
Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree
Cộng đồng Google : http://bit.ly/downloadsach

LỜI NÓI ĐẦU

Thắng lợi hoàn toàn và trọn vẹn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 đã đi vào
lịch sử dân tộc ta như một mốc son chói lọi.
Với thắng lợi vĩ đại ấy, quân và dân ta đã đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc
Mỹ: kết thúc cuộc kháng chiến 30 năm thắng hai "đế quốc to", giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ
quốc, thống nhất nước nhà. Đây là cuộc kháng chiến lâu dài nhất, quyết liệt nhất. oanh liệt nhất
trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Thắng lợi ấy đã chấm dứt ách thống trị của thực dân - đế quốc hơn 100 năm trên đất nước
ta. Tổ quốc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập thống nhất, cả nước tiến lên
chủ nghĩa xã hội.
Thắng lợi lịch sử ấy bắt nguồn từ đường lối cách mạng, đường lối kháng chiến đúng đắn,
sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ tinh thần đoàn kết chiến đấu. anh dũng bất
khuất của toàn dân, toàn quân, gắn liền với sự lãnh đạo và điều hành trực tiếp của Bộ thống
soái tối cao: Bộ Chính trị, Quân uỷ Trung ương: Bộ Tổng tư lệnh trong quá trình kháng chiến.
Mùa Xuân 1975, tại Tổng hành dinh trong thành cổ Hà Nội, Bộ thống soái tối cao đã làm
việc khẩn trương: liên tục, tập trung trí tuệ, tài năng ra những quyết định, kế hoạch chiến lược,
chiến dịch, những mệnh lệnh, chỉ thị cho quân và dân cả nước biến các Nghị quyết của Đảng
thành sức mạnh chiến đấu và chiến thắng trên các mặt trận. Cũng tại đây, các cơ quan của
Tổng hành dinh: Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần, Tổng cục Kỹ thuật
đã phát huy năng lực và kinh nghiệm theo chức năng, nhiệm vụ, cùng với các cơ quan của Đảng
và Nhà nước giúp Bộ thống soái tối cao, góp phần vào thắng lợi chung.
Nhân kỷ niệm 30 năm ngày toàn thắng (30-4-1975-30-4-2005), cuốn Tổng hành dinh trong
mùa Xuân toàn thắng muốn nói lên nhãn quan chiến lược, sự sáng suốt và nhạy bén, tinh thần
quyết đoán của Bộ thống soái tối cao, đặc biệt trong những thời cơ lớn, cũng như tinh thần làm
việc toàn tâm, toàn ý, mưu trí, sáng tạo của các cơ quan Tồng hành dinh.
Mong rằng những trang hồi ức này sẽ làm rõ thêm vai trò chiến lược có ý nghĩa quyết định
thắng lợi của Bộ thống soái tối cao trong mùa Xuân lịch sử.
TÁC GIẢ

Chương 1
TRẬN "ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG"

Hà Nội, tháng 12-1972.
Nhiệt độ xuống thấp hơn mọi năm. Cái rét mùa đông cộng vào cái vắng lặng của ba mươi
sáu phố phường vừa được lệnh triệt để sơ tán, càng làm cho thời tiết thêm giá buốt.
Cuộc đàm phán giữa Việt Nam và Hoa Kỳ ở Paris, thủ đô nước Pháp, đang ở bước gay go.
Sau những tháng ráo riết vận động bầu cử với trò "ngoại giao con thoi" và lời hứa mang lại hoà
bình, Níchxơn ở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ hai. Ở Sài Gòn, nguỵ quyền Nguyễn Văn Thiệu run sợ
trước những điều khoản bất lợi cho chúng trong thoả thuận giữa ta và Mỹ ngày 18-10-1972,
phản ứng quyết hệt với chủ Mỹ.
Các cuộc họp giữa các bên cuối tháng 11 và đầu tháng 12 không đạt kết quả nào. Trong thời
gian này, Mỹ cấp tốc vận chuyển cho Thiệu một khối lượng vũ khí và phương tiện chiến tranh
bằng cả một năm trước đó.
Để xoa dịu Thiệu và mặc cả với ta, Níchxơn trở mặt ngang ngược đòi đòi sửa đổi nhiều điều
khoản trong bản dự thảo hiệp định lúc này tưởng chừng sắp được ký kết sau hơn ba năm đàm
phán tại Trung tâm Hội nghị quốc tế trên đạl lộ Klebe.
Tất nhiên, ta không chấp nhận.
Tình hình rất khẩn trương. Đã mấy ngày liền, anh Văn Tiến Dũng và tôi thường về nhà
muộn, có khi ở lại Tồng hành dinh làm việc đến tận nửa đêm.
Diễn biến trên mặt trận ngoại giao dự báo sẽ có những diễn biến mới trên mặt trận quân sự.
Chúng tôi chỉ thị cho các cơ quan quân báo, tác chiến thường xuyên báo cáo tình hình địch,
tình hình các chiến trường, và yêu cầu Bộ Ngoại giao thông báo kịp thời những động thái ở Hội
nghị Paris. Ghi sâu lời dặn của Bác Hồ đầu năm 1968 khi Người đến thăm Bộ Tù lệnh Phòng
không - Không quân: "Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó
mới chịu thua", hướng phán đoán là Mỹ có thể mang máy bay ném bom chiến lược B52, con
chủ bài cuối cùng ra mặc cả với ta, đánh sâu vào hậu phương miền Bắc.
Trải qua tám năm chống chiến tranh phá hoại của Mỹ quân và dân ta đã có nhiều chiến công
và kinh nghiệm. Nhưng với B52 thì còn quá ít.
Nhớ lại giữa năm 1965. Mỹ bắt đầu dùng B52 đánh phá một số căn cứ của ta ở miền Nam.
Ngày 12-4-1966, lần đầu tiên Mỹ dùng B52 đánh ra miền Bắc ở đèo Mụ Giạ (Quảng Bình), trục
đường só 12, cửa khẩu Việt - Lào. Ngay khi đó, Bác Hồ đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho anh Đặng
Tính, Chính uý Quân chủng Phòng không - Không quân nghiên cứu cách đánh B52. Quyết tâm
bắn rơi B52 được đề ra từ đây. Tháng 5-1966, Trung đoàn tên lửa 238 được điều vào Vĩnh Linh
để nghiên cứu đánh B52. Tại đây, ngày 17-9-1967, trung đoàn này đã bắn rơi chiếc B52 đầu
tiên.
Từ tháng 2-1968, Quân uỷ Trung ương dự đoán Mỹ có thể dùng B52 leo thang đánh vào Hà
Nội, Hải Phòng và đã giao nhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân
xây dựng kế hoạch tác chiến. Suốt thời gian sau đó, nhiều đoàn cán bộ Phòng không - Không
quân cùng một số trung đoàn tên lửa và biên đội không quân tiêm kích được cử vào nghiên
cứu cách đánh B52 trên vùng trời Quân khu IV. Đặc biệt, từ tháng 5-1972, để gây sức ép với ta
trên bàn đàm phán, Níchxơn ra lệnh mở chiến dịch không quân Lainơbếchcơ (Tiền vệ) dùng
B52 trút hàng trăm ngàn tấn bom xuống tuyến vận chuyển chiến lược Trường Sơn hòng ngăn
chặn sự chi viện mạnh mẽ của miền Bắc cho miền Nam. Đây là một dịp để ta nghiên cứu cách
đánh loại máy bay chiến lược này của Mỹ.
Việc nghiên cứu chuẩn bị kế hoạch đánh B52 được triển khai gấp rút và đã căn bản hoàn
thành vào đầu tháng 9-1972. Dựa vào kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn chiến đấu và những hiểu
biết ngày càng nhiều về vũ khí, khí tài và thủ đoạn hoạt động của địch, tài liệu Cách đánh B52
sau nhiều lần bổ sung, hoàn chỉnh, đã góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu của
bộ đội. Cũng cần nói thêm rằng, mặc dù sự giúp đỡ của Liên Xô về vũ khí, kỹ thuật là quý báu và
có hiệu quả, nhưng từ năm 1969, bạn không viện trợ thêm một quả đạn tên lửa nào. Các bộ khí

tài tên lửa, rađa cũng dần dần xuống cấp. Điều đó đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ ta phải ra sức phát
huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu suất chiến đấu của vũ khí, khí tài có trong tay.
Ngày 22-11-1972, Trung đoàn tên lửa 263 ở tây Nghệ An bắn hạ một B52. Chiếc máy bay rơi
ở phía tây Nakhomphanom, cách căn cứ Utapao (Thái Lan) 64km. Hãng thông tấn Mỹ UPI buộc
phải thú nhận tin này. Tuy không bắn rơi máy bay tại chỗ, nhưng lý thuyết sáng tạo bước đầu
đã được thực tiễn kiểm nghiệm.
Các báo cáo của Cục Quần báo trong giao ban hằng ngày ở Bộ Tổng Tham mưu cho thấy
địch đang ráo riết chuẩn bị: thành lập Bộ chỉ huy hợp nhất không quân chiến lược chỉ huy cả
căn cứ Utapao (Thái Lan) và căn cứ Anđécxơn (Guam); tập trung quá nửa số B52 của không
quân Mỹ vào hai căn cứ này; bố trí máy bay tiếp dầu KC135, máy bay trinh sát và gây nhiễu
điện tử ở căn cứ Subích (Philíppin).
Cục Tác chiến được lệnh trực ban 24 giờ trên 24 giờ.
Ngày 24-11, anh Văn Tiến Dũng xuống Bộ Tư lệnh quân chủng Phòng không - Không quân
duyệt phương án đánh B52 của lực lượng phòng không Hà Nội, và chỉ thị chậm nhất đến ngày
3-12 phải hoàn tất mọi công tác chuẩn bị, các trận địa phòng không của cả ba thứ quân khân
trương triển khai sẵn sàng chiến đấu.
Trong buổi giao ban ngày 18-12-1972, Cục 2(2) báo cáo: Hồi 5 giờ sáng, ta bắt được tin của
địch từ sân bay hỏi: "Trực thăng hôm nay cấp cứu ở đâu?". Trưa hôm ấy một máy bay RF4C
bay qua Hà Nội báo về căn cứ: "Thời tiết quanh. Hà Nội hoạt động được". Trên bầu trời Khu IV,
hoạt động của không quân địch đột ngột giảm xuống, đặc biệt không có tốp B52 nào. Tất cả các
đài rađa của mạng cảnh giới mở máy trực ban đều không có nhiễu tích cực. Đây là những dấu
hiệu không bình thường, chỉ một ngày sau khi bộ đội Phòng không - Không quân được lệnh
bước vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.
Chiều ngày 18-12-1972, chiếc chuyên cơ BH-195 (3) đưa anh Lê Đức Thọ về nước đáp
xuống sân bay Gia Lâm lúc 16 giờ 45 phút. Cũng khoảng thời gian ấy, Níchxơn gửi công hàm
như một tối hậu thư, hạn trong 72 giờ ta phải trở lại bàn đàm phán theo nhũng điều kiện của
Mỹ.
19 giờ 10 phút. Trong phòng làm việc của tôi tại Tổng hành dinh, tiếng chuông điện thoại
reo vang từ một trong bốn chiếc máy có chế độ ưu tiên số 1.
Tiếng nói của đồng chí trực ban tác chiến nghe rất rõ:
Báo cáo thủ trưởng, B52 đã cất cánh từ Guam.
Utapao, nhiều tốp bay dọc sông Mêkông lên phía bắc.? các lực lượng Phòng không - Không
quân đã sẵn sàng, vào cấp 1 xong.
Mấy phút sau, còi báo động rú từng hồi.
19 giờ 45 phút. Có tiếng bom nổ ở phía xa xa. Bộ Tư lệnh Phòng không - Không quân báo
cáo: Máy bay địch đang đánh phá sân bay Hoà Lạc. Tiếp theo đó, nhiều tốp B52 vào đánh các
sân bay Nội Bài, Gia Lâm. Tiếng ầm ì khô và nặng của động cơ máy bay B52 mỗi lúc một rõ dần.
Những vầng lửa loé lên, chớp giật liên hồi. Theo sau là những tràng tiếng nổ long trời. Rồng lửa
Thăng Long nối nhau bay vút lẻn không trung, đan những vệt sáng màu da cam giữa màn đêm
Hà Nội.
Cơ quan Tổng hành dinh làm việc hối hả.
Tôi yêu cầu Bộ Tổng tham mưư cứ 5 phút báo cáo một lần.
Cục 2 báo cáo: Níchxơn đã ra lệnh bắt đầu chiến dịch Lainơbếchcơ II, dùng máy bay chiến
lược B52 từ các căn cứ Mỹ ở Thái Lan, Guam, Philíppin tiến công Hà Nội, trong khi các mấy bay
cường kích F111 tiến công các sân bay gẩn đó. Chiến dịch này đã được Níchxơn, Kítxinhgiơ và
tướng Hây (Haig) bàn bạc, quyết định tại phòng bầu dục ở Nhà Trắng ngày 14-12. Để thực hiện
kế hoạch này, Bộ chỉ huy Sư đoàn không quân chiến lược lâm thời số 57 được thành lập. 50
máy bay KC-135 để tiếp dầu cho B52 được điều thêm sang Philíppin. Trên vịnh Bắc Bộ, năm
tàu sân bay đang hoạt động, cục Tác chiến khẩn trương nắm tình hình, liên tiếp chuyển lệnh
cho Bộ Tư lệnh Phòng không - Không quân.
20 giờ 20 phút. Chuông điện thoại đổ hồi. Ở đầu dây bên kia là đồng chí Nguyền Quang Bích,
Phó Tư lệnh Phòng không - Không quân:
- Báo cáo Đại tướng, hồi 20 giờ 16 phút, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn tên lửa 261 bộ đội phòng
không Hà Nội bắn rơi tại chỗ một chiếc B52.

Tôi hỏi:
- Có đúng B52 không?
- Báo cáo, đúng là B52.
Một, lát sau, đồng chí Nguyễn Quang Bích báo cáo cụ thể: Đây là chiếc B52G cất cánh từ
Guam. Nó rơi xuống xã Phù Lỗ, huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội.
Tin chiến thắng xé toang bầu không khí căng thẳng.
Tổng hành dinh náo nức trong mềm vui được thấy "con ngoáo ộp" B52 không còn là "bất
khả xâm phạm" trước những con "rồng lửa Thăng Long".
Tôi bước ra ngoài Sở chỉ huy. Trời rét đậm và mưa bụi. Nhưng lòng tôi ấm áp lạ thường.
Trong đêm 18 rạng ngày 19-12, địch sử dụng B52 cùng không quân chiến thuật liên tiếp hết
đợt này đến đợt khác đánh phá Đông Anh. Yên Viên. Mễ Trì, Gia Lâm, Hoà Mục. Thủ đô chìm
trong khói lửa.
4 giờ 39 phút sáng ngày 19-12, Tiểu đoàn 77, Trung đoàn tên lửa 267 bắn rơi chiếc B52 thứ
hai. Máy bay rơi tại chỗ trên cánh đồng xã Tân Hưng, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây.
Một sự trùng hợp lịch sử: Hà Nội lại nổi lửa diệt thù đúng vào ngày Thủ đô vùng lên kháng
chiến, ngày 19-12-1946, hai mươi sáu năm sau.
Nhớ lại tháng 9-1971, Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương đã nhận định: Năm 1972, hoặc là
địch sẽ rút nếu đạt được giải pháp; nếu chưa, địch có thể tập trung không quân đánh phá. Ta
cần có biện pháp đề phòng. Ngay ngày hôm sau, nhân danh Bí thư Quân uỷ Trung ương, tôi chỉ
thị cho các đảng bộ trong toàn quân: "B52 không chỉ đánh ở miền Nam. Đến mức độ nào đó,
cũng có thể đánh vào Thủ đô Hà Nội. Quân chủng Phòng không - Không quân phải nghiên cứu
kỹ đối tượng này". Bộ đội cao xạ, rađa, tên lửa và không quân được lệnh triển khai huấn luyện
chiến đấu theo các phương án đã được kết luận. Một số trận địa tên lửa, trận địa cơ động cho
pháo cao xạ và sân bay dã chiến được bí mật xây dựng. Dân quân, tự vệ Hà Nội và một số thành
phố được bổ sung hoả lực bắn máy bay. Công tác bảo đảm quan sát, thông tin được tăng
cường.
Ngày 25-11-1972, trong Chỉ thị: Tăng cường sẵn sàng chiến đấu, Quân uỷ Trung ương cũng
nhắc lại: "Sắp tới, địch có thể ném bom bắn phá trở lại các mục tiêu ngoài vĩ tuyến 20 với mức
độ ác liệt hơn trước. Chúng có thể liều lĩnh dùng máy bay B52 đánh phá các trọng điểm Hà Nội,
Hải Phòng".
Ngày 27-11, Bộ Tổng tư lệnh nhận định có nhiều khả năng địch dùng B52 đánh vào Hà Nội
và ra lệnh cho các lực lượng vũ trang tăng cường chuẩn bị chiến đấu. Trong bức điện gửi Trung
ương Cục miền Nam và Bộ Tư lệnh B2(4), Quân uỷ Trung ương cũng đã thông báo dự kiến khả
năng này. Mặc dù vậy, do quán triệt quyết tâm chưa tốt, suy nghĩ lúc này vẫn nặng về khả năng
địch dùng B52 đánh phá từ Thanh Hoá trở vào đến Quảng Trị, nên đầu tháng 12 đã có lệnh
điều một Trung đoàn tên lửa vào Khu IV, tiếp đó lại điều thêm hàng trăm quả đạn tên lửa của
phòng không Hà Nội vào theo.
***
Sáng 19-12, khi khói lửa còn chưa tan hết, Bộ Chính trị họp tại Tổng hành dinh nghe Bộ
Tổng Tham mưu báo cáo diễn biến trận đánh B52 trong đêm đầu tiên, khen ngợi chiến công
của các lực lượng phòng không và chỉ thị kiên quyết đập tan hành động quân sự điên cuồng,
phiêu lưu mới của đế quốc Mỹ.
Buổi chiều, tại Câu lạc bộ quốc tế ở Hà Nội, trước đông đảo phóng viên báo chí trong nước
và nước ngoài, người phát ngôn của Bộ Quốc phòng công bố những hành động tội ác của địch
đêm 18-12 và kết quả tiêu diệt B52 của quân và dân ta. Sáu tù binh Mỹ vừa bị bắt cúi đầu thú
nhận nỗi kinh hoàng của chúng trước lưới lửa dày đặc của lực lượng phòng không Hà Nội.
Đêm 19-12, quân ta chiến đấu hiệu suất thấp, mặc dù địch đã cho xuất kích 87 lần chiếc
B52, chỉ kém đêm hôm trước ba lần chiếc. Nguyên nhân do chưa thực hiện đúng hướng dẫn
của quân chủng, lại lo thiếu đạn nên chỉ bắn từng quả một.
Thủ đoạn của địch là cho B52 tập kích vào ban đêm và bay ở độ cao 11km nhằm tránh hoả
lực của các loại pháo cao xạ. Ngày cũng như đêm, địch tập trung máy bay tiêm kích và cường
kích cùng với các biện pháp gây nhiễu tích cực và tiêu cực chế áp, đánh phá các sân bay và trận
địa tên lửa, hy vọng sẽ loại trừ hoàn toàn sự uy hiếp của hai lực lượng chủ yếu có thể đánh
được B52 là tên lửa phòng không và máy bay tiêm kích của ta.

Anh Văn Tiến Dũng xuống họp với Bộ Tư lệnh quân chủng Phòng không - Không quân, chỉ
thị phải phát huy sức mạnh của các binh chủng, tích cực tạo điều kỉện cho không quân ta đánh
B52, phát huy hiệu suất chiến đấu của bộ đội pháo phòng không đê đánh địch ở tầm thấp. Anh
còn chỉ đạo cụ thể các mặt bảo đảm chiến đấu để đánh liên tục, dài ngày.
Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh quân chủng, các tiểu đoàn tên lửa kịp thời rút kinh nghiệm,
tìm ra cách đánh có hiệu quả nhất theo sở trường, sở đoản từng đơn vị.
Kết quả đêm 20 rạng ngày 21-12-1972, bộ đội tên lửa đã lập công xuất sắc, phóng 35 quả
đạn bắn rơi bảy B52, có năm chiếc rơi tại chỗ. Các lực lượng phòng không ba thứ quân của Hà
Nội. Hải Phòng, Bắc Thái cũng hiệp đồng chặt chẽ, bắn rơi bảy máy bay chiến thuật và một
máy bay không người lái.
Đòn tiến công trong đêm thứ ba của chiến dịch Lainơbếchcơ II đã bị thất bại nặng nề. Tinh
thần của phi công B52 suy sụp nghiêm trọng. Ngày 21-12, tôi chỉ thị cho quân chủng Phòng
không - Không quân: Thắng lợi của chúng ta là rất lớn, cần cố gắng phát huy chiến thắng hơn
nữa. Địch sẽ tập trung đánh các trận địa tên lửa. Phải tìm mọi cách bảo vệ tên lửa để tiếp tục
tiêu diệt B52. Chú ý bảo đảm đạn tên lửa để đánh được liên tục Cố gắng phát huy tác dụng của
không quân nhằm B52 mà đánh. Tôi cũng trực tiếp gọi điện xuống các sư đoàn biểu dương: bộ
đội phòng không Hà Nội vửa qua đánh tốt. Tôi nói: "Cả nước đang hướng về Hà Nội. Toàn thế
giới đang hướng về Hà Nội. Từng giờ từng phút. Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương theo dõi
cuộc chiến đấu của Hà Nội. Vận mệnh của Tổ quốc đang nằm trong tay các chiến sĩ phòng
không bảo vệ Hà Nội".
Sáng 21-12-1972, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra tuyên bố lên án mạnh mẽ hành
động chiến tranh điên rồ của chính quyền Níchxơn. Sau khi nhắc lại lập trường trước sau như
một của Việt Nam, bản tuyên bố viết: "Nhân dân ta rất thiết tha với hoà bình, nhưng phải là
hoà bình trong độc lập tự do thật sự. Chúng ta có đầy đủ thiện chí, đồng thời có đầy đủ quyết
tâm và lực lượng để bảo vệ các quyền dân tộc cơ bản thiêng liêng của mình. Vì độc lập tự do
của Tổ quốc, vì nghĩa vụ quốc tế cao cả, đồng bào và chiến sĩ cả nước hãy nêu cao khí phách
anh hùng, đoàn kết một lòng, ra sức thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính mến, kiên
trì và đẩy mạnh cuộc chiến đấu trên ba mặt ttận quân sự chính trị và ngoại giao nhằm giải
phóng miền Nam, bảo vệ và xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, tiến tới hoà bình, thống nhất
nước nhà".
Ngay ngày hôm ấy, tuyên bố của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt
Nam được phát đi trên Đài Phát thanh Giải phóng: "Bọn xâm lược Mỹ đụng đến miền Bắc một,
thì quân và dân miền Nam quyết giáng trả chúng gấp năm, gấp mười lần!". Đài cũng truyền đi
thư của Sài Gòn gửi Hà Nội: "Lửa miền Bắc khêu lửa miền Nam, lửa Hà Nội giục lửa Sài Gòn".
Từ ngoài vô trong, từ hậu phương lớn đến tiền tuyến lớn anh hùng đang vang lên tiếng trả
lời đanh thép: Đánh!
Một màn hiệp đồng tuyệt đẹp trên các mặt trận quân sự dư luận và ngoại giao, giứa hậu
phương lớn và tiền tuyến lớn. Các mũi giáp công nhằm đúng kẻ thù trong chiến lược tổng hợp
của chiến tranh nhân dân Việt Nam.
Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt. Tổng hành dinh làm việc hết sức khẩn trương. Các đồng chí
cơ yếu, quân báo, tác chiến, thông tin, mắt hõm sâu qua những đêm thức trắng. Đạn tên lửa
thiếu nghiêm trọng. Các dây chuyền lắp ráp đạn tiến hành liên tục ngày đêm, quá sức chịu
đựng của con người, mà đạn vẫn không đủ.
Quả đạn vừa lắp xong đã có xe chờ sặn chuyển ngay về trận địa. Tôi thường xuyên gọi điện
cho Bộ Tư lệnh Sư đoàn phòng không Hà Nội, biểu dương thành tích bắn rơi B52 của bộ đội tên
lửa, kiểm tra, tình hình chiến đấu Tôi, đặc biệt nhấn mạnh phải khẩn trương lắp ráp đạn, tiết
kiệm đạn, đạn tên lửa chỉ dùng để đánh B52.
Phòng Thông tấn quân sự thuộc Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị) kịp thời ra các bản tin
chiến sự, nóng hổi từng giờ. Đài Tiếng nói Việt Nam nhiều lần dừng các buổi phát thanh
thường lệ để phát tin chiến thắng.
***
Sau khi ra lệnh ném bom vào dịp Quốc hội Mỹ đang kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, Níchxơn lánh mặt
đi nghỉ ở Kibiscâynơ, bang Florida, tránh các nhà báo và công luận Mỹ.
Thế nhưng "chảy trời không khỏi nắng". Búa rìu dư luận đã giáng xuống đầu bọn xâm lược,

đòi chúng phải chấm dứt ngay "cuộc diệt chủng" ở Việt Nam.
Hành động tàn bạo của Níchxơn trùm bóng đen lên ngày lễ Giáng sinh, khiến lương tâm của
cả loài người nổi giận. Chưa bao giờ làn sóng phản đối chiến tranh của đế quốc Mỹ lại bùng lên
dữ dội như những ngày này trên khắp hành tinh và ngay tại nước Mỹ. Các nhà lãnh đạo các
nước xã hội chủ nghĩa ra tuyên bố kịch liệt lên án hành động xâm lược mới của Mỹ, khẳng định
sự ủng hộ cuộc chiến đấu của nhân dân ta. Các đảng cộng sản và công nhân phẫn nộ tố cáo tội
ác của Mỹ, kêu gọi nhân dân các nước đấu tranh đòi hoà bình cho Việt Nam. Ở khắp nơi trên
thế giới, hàng triệu người xuống đường sôi sục biểu tình lên án mạnh mẽ hành động tội ác ghê
tởm của Nhà Trắng. Các nghị, sĩ Quốc hội Mỹ ở cả hai viện chỉ trích gay gắt hành động leo
thang mới của Níchxơn đã tiến hành mà không tham khảo ý kiến Quốc hội và nhân dân Mỹ. Tờ
Thời báo Niu Yoóc, ngày 2ó-12-1972, cảnh cáo "Mỹ có nguy cơ trở lại một kiểu dã man của
thời kỳ đồ đá?". Duy nhất chỉ có bè lũ Nguyễn Văn Thiệu là hí hừng, vui mừng. Hãng AP (Mỹ)
ngày 19-12 đưa tin "một quan chức cao cấp của Nam Việt Nam cho rằng cuộc tiến công trở lại
vào vùng trung tâm của Hà Nội và Hải Phòng là để khuyến khích chúng tôi"… rằng "việc này
chứng tỏ Mỹ không bao giờ bỏ rơi chúng tôi ", và nhắc lại lời của Thiệu tháng 8-1972 van xin
Mỹ "ném bom cho tan nát miền Bắc Việt Nam(!)". Xấu xa đến mức báo Nhân đạo (L Humamté)
ở Pháp đã bình luận: "Ngay như trước đây, trong hồi Chiến tranh thế giới thứ hai, những tên
Pháp gian như Đôriô cũng không dám đề nghị "đồng minh" tàn phá Paris. Thế mà nay Thiệu lại
mong muốn Mỹ ném bom tàn phá đất ntiớc mình. Thiệu thật đáng xấu hổ hơn cả sự xấu hổ!".
Nhân ngày kỷ niệm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12), anh Phạm Văn Đồng
cùng các anh Văn Tiến Dũng, Phùng Thế Tài đến thăm Sở chỉ huy Quân chủng Phòng không Không quân. Thủ tướng đã biểu dương chiến công của bộ đội, nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ nêu
cao quyết tâm chiến đấu, kiên quyết đánh bại âm mưu đen tối, tàn bạo của Mỹ, giành thắng lợi
to lớn hơn nữa.
Thành uỷ, Uỷ ban nhân dân và các đoàn thể quần chúng ở Hà Nội, Hải Phòng và các địa
phương cũng liên tục cử các đoàn đại biểu đến các trận địa phòng không thăm hỏi và tặng quà
cho bộ đội.
Lúc này, địch tập trung tiến công các trận địa tên lửa, đối tượng chính gây nguy hiểm cho
các loại máy bay Mỹ. Thủ đoạn của chúng là dùng tên lửa Srai bắt sóng rađa của ta để đánh vào
trận địa.
Sáng 22-12, tôi đến trận địa Tiểu đoàn 77 tên lửa ở Chèm đang trong tư thế sẵn sàng chiến
đấu cao. Sau khi nghe báo cáo về chiến công bắn rơi B52 đêm trước, tôi vào trong xe chỉ huy
yêu cầu Tiểu đoàn trưởng Đinh Thế Văn và kíp chiến đấu gồm sĩ quan điều khiển Nguyễn Văn
Đức, các trắc thủ phương vị, góc tà, cự ly Mộc, Hà, Tân báo cáo về kỹ thuật và động tác xử trí cụ
thể. Những con người dũng cảm, thông minh, kết thành một tập thể ăn ý, cùng một ý chí lập
công, chỉ cần một cái nháy mắt cũng đủ hiểu ý định của nhau, đã, có những nhận xét khá tinh
tế. Xiết chặt tay từng đồng chí, tôi trao đổi, bàn bạc, động vỉên các chiến sĩ cố gắng tìm thêm
cách đánh tối ưu, diệt thêm nhiều B52 của địch.
Ở một tiểu đoàn tên lửa khác, khi tôi đến thăm, anh em báo cáo là đang phải sửa chữa vũ
khí, khí tài. Về sau, mới rõ vào thời điểm tôi đến, đơn vị đã có lệnh chuẩn bị chiến đấu. Vì muốn
bảo vệ tôi, anh em đã nói dối. Biết vậy, nhưng không nỡ phê bình. Việc này gợi nhớ lại một
ngày trước đó, đi thăm một trận địa phòng không thì gặp máy bay địch tới khi xe đang chạy
trên đê sông Đáy. Chỉ kịp cho xe dừng lại, tôi và các đồng chí cùng đi nằm ép xuống mặt đường
cạnh thân đê. Địch phóng mấy quả tên lửa Srai vào một trận địa tên lửa gần đấy rồi bay thẳng.
Chúng tôi lại tiếp tục lên đường.
Sự việc chỉ có thế thôi mà mấy ngày hôm sau, vài hãng thông tấn phương Tây đưa tin tôi bị
tử thương vì bom B52. Mấy nhà báo Pháp đến sứ quán ta ở Paris xin tiểu sử của tôi. Các đồng
chí Ba Lan và một số sứ quán ta ở nước ngoài, nửa tin, nửa ngờ, điện về hỏi xem hư thực.
Sau này, tôi còn được biết một số đồng chí ta bị địch giam cầm, khi nghe tin ấy đã bí mật tổ
chức truy điệu tôi trong nhà tù. Đài Tiếng nói Việt Nam đã phải cho thu thanh ngay trong hầm
chỉ huy của Tổng hành dinh bài diễn văn của tôi nhân ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt
Nam (22-12) và phát lên để gián tiếp cải chính.
***
Kẻ sát nhân vờ đội lốt con chiên.

Níchxơn ra lệnh ngừng tập kích B52 vào ngày Chúa giáng sinh, "lập lờ đánh lận con đen",
thực chất là để xả hơi, rút kinh nghiệm sau những trận đòn đau.
Cùng lúc này, nêu cao chính sách nhân đạo, cơ quan địch vận cho phép các phi công Mỹ đang
bị giam trong các "Khách sạn Hintơn" (5) được mừng ngày Chúa giáng sinh. Các "phi công
trong bộ quần áo ngủ"(6) được hướng dẫn làm bích báo, liên hoan ca hát, đón ông già tuyết
bên những cây thông Nôen rực rỡ sắc màu, cầu nguyện cho hoà bình và hồi hương. Buổi phát
thanh tiếng Anh của Đài Tiếng nói Việt Nam dành cho binh sĩ Mỹ, quen thuộc với lính Mỹ qua
giọng nói của "Hà Nội Hana"(7), phát đi tiếng nói của Glen Xécten, đại uý hoa tiêu máy bay
B52G vừa bị bắt đêm hôm trước, nhắn tin cho vợ: "Anh vẫn còn sống, được đối xử nhân đạo.
Nhân dân Việt Nam không phải là kẻ thù của chúng ta. Mong cuộc chiến tranh chết tiệt này
chóng kết thúc. Hôn em và con".
Cuộc ném bom rải thảm lại tiếp tục ác liệt ngay sau lễ Giáng sinh. Tham vọng ngông cuồng
của những kẻ quen ỷ lại vào sức mạnh đưa chúng lao sâu vào con đường thất bại đầy tội ác.
Đêm 26-12, địch huy động hàng trăm lần chiếc B52 đánh phá dã man các khu dân cư ở nội
thành Hà Nội.
Đã có lúc căn hầm chỉ huy kiên cố của Tổng hành dinh rung chuyển như động đất. Hồi 22 giờ
47 phút, B52 ném bom rải thảm xuống khu phố Khâm Thiên, một nơi có mật độ dân số đông
nhất Thủ đô, gây tổn thất rất lớn về người và của. Cùng với Khâm Thiên, B52 cũng rải bom
xuống hơn 100 điểm dân cư trong thành phố, hơn 1.000 người bị thương vong.
Tranh thủ từng giờ từng phút, các chiến sĩ ta khẩn trương thay thế, sửa chữa vũ khí, khí tài,
bổ sung đạn dược, sẵn sàng tiếp chiến. Dày dạn qua mấy ngày đêm chiến đấu, người dân Hà
Nội thường ra ngoài hầm trú ẩn xem máy bay Mỹ cháy trong những "đêm hội pháo hoa".
22 giờ 30 phút đêm 26-12, Tiểu đoàn 76 Trung đoàn tên lửa 257 anh hùng, bằng 13 quả đạn,
phối hợp cùng với trận địa phòng không biến hai máy bay B52 thành hai khối lửa khổng lồ
sáng rực cả một góc trời phía nam thành phố. Một trong hai chiếc rơi ngay vào cửa hàng ăn
Tương Mai thuộc quận Hai Bà Trưng, nội thành Hà Nội. Đứng giữa sân Tổng hành dinh, tôi vô
cùng xúc động nhìn tận mắt cảnh tượng hào hùng ấy. Trở vào, tôi gọi điện cho Sở Chỉ huy bộ
đội phòng không Hà Nội.
Nghe tiếng trả lời quen thuộc của đồng chí Phó Tư lệnh, tôi hỏi:
- Trần Nhẫn đấy à? Khoẻ không?
- Báo cáo Đại tướng, tôi rất khoẻ. Xin chúc sức khoẻ Đại tướng.
Tôi nói:
- Đêm nay đánh như thế là tốt đấy. Bộ Chính trị, Quân uỷ Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh
nhiệt hệt biểu dương các đồng chí! Cần chú ý rút kinh nghiệm và giữ gìn tốt lực lượng tên lửa
để đánh lâu dài. Còn vấn đề đạn thì sao?
Đồng chí Trần Nhẫn báo cáo vừa nhận được một số đạn tên lửa từ Khu IV chuyển ra, không
còn lo phải "bắn mổ cò". Tôi cảm thấy nhẹ người.
Trong đêm 26 rạng ngày 27-12, quân và dân Hà Nội sôi sục căm thù, bắn lơi 18 máy bay
địch, trong đó có tám B52. Đây là đêm Mỹ bị mất nhiều B52 nhất.
***
Hà Nội anh dũng, đau thương.
Chia xẻ nỗi đau của đồng bào. Bác Tôn và tôi đến ngay khu phố Khâm Thiên, bệnh viện Bạch
Mai, ân cần thăm hỏi bà con. Anh Trường Chinh, anh Phạm Văn Đồng đến thăm bệnh viện Bạch
Mai, khu phố Gia Lâm. Giữa đống gạch ngói hoang tàn, đồng bào xúc động đón nhận sự săn sóc
của Đảng và Nhà nước. Mọi người đều hứa quyết tâm biến đau thương thành hành động, bắt
quân thù phải đền nợ máu.
Dưới bom đạn Mỹ, nhân dân Việt Nam vẫn ngẩng cao đầu át tiếng bom rơi, báo chí, đài phát
thanh không ngừng truyền tin chiến thắng. Xã luận báo Nhân dân viết:
"Tổ quốc kêu gọi chúng ta! Loài người kêu gọi chúng ta! Bản tuyên dương công trạng của
Quốc hội thúc giục chúng ta thừa thắng xông lên. Chia lửa với miền Nam thân yêu, chia lửa với
Khu IV kiên cường, Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng và các tỉnh chung quanh Thủ đô quyết
tâm hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ với tiền tuyến lớn trong bản đại hợp xướng chiến thắng oai
hùng" (8)
"Sài Gòn ơi! Hà Nội viết tiếp những trang sách lớn vào cuốn sách mà đồng bào, đồng chí Sài

Gòn đã viết, những trang sách lớn về con người Việt Nam chúng ta cao quý".(9)
Chưa bao giờ, xã luận của báo Đảng lại hào hùng như vậy,
Câu nói bất hủ của Bác Hồ lúc sinh thời vang lên như một lời nguyền: "Hà Nội, Hải Phòng và
một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không
có gì quý hơn độc lập, tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng
hoàng hơn, to đẹp hơn?"(10)
Chấp hành chỉ thị của Bộ Tổng tư lệnh, anh Phùng Thế Tài, Phó Tổng Tham mưu trưởng
xụống trực tiếp chỉ đạo không quân đánh B52. Đêm 27-12, lúc 22 giờ 20 phút, Phạm Tuân lái
máy bay MiG 21 bất ngờ cất cánh từ sân bay Yên Bái, hạ một B52 trên vùng trời Tây Bắc, làm
rối loạn đội hình của địch, tạo thêm điều kiện cho lưới lửa phòng không Hà Nội diệt thêm năm
B52 nữa.
Thời gian trôi đi, nặng nề, căng thẳng.
Suốt 12 ngày đêm, Mỹ huy động gần 200 máy bay chiến lược B52 và hơn 1.000 máy bay
chiến thuật các loại đánh phá Hà Nội, Hải Phòng. Hơn 10 vạn tấn bom đạn trút xuống các
trường học, bệnh viện, các khu phố đông dân. Tội ác chồng lên tội ác.
Quyết trừng trị quân xâm lược, trả thù cho đồng bào, chiến công của quân và dân ta cũng
dày thêm.
Trong những ngày này, mặc dù bận và căng thẳng, tôi không quên chỉ thị cho Bộ Tư lệnh
Phòng không - Không quânthu thập các thiết bị điện tử và tài liệu trên xác máy bay B52 và
F111, kịp thời sử dụng nghiên cứu bổ sung cách đánh. Nhân dân các địa phương cũng có ý thức
trong việc này. Một hôm, con trai út của tôi sơ tán ở Hoà Bình mang về một tập tài liệu của Bộ
Tư lệnh Tập đoàn không quân Mỹ định vị các vị trí tên lửa và cao xạ của ta cùng các chỉ lệnh
ném bom, do dân thu được và nhờ chuyển. Tôi xem kỹ tài liệu này. Trên bìa có dòng chữ: "Tài
liệu mật, không được đưa ra khỏi Bộ Quốc phòng".
Trước khi chuyển tài liệu này cho Bộ Tổng Tham mưu, tôi viết thêm: "Trừ Bộ Quốc phòng
Việt Nam".
8 giờ sáng ngày 28-12, tôi đến Tiểu đoàn 79, Trung đoàn tên lửa 257, tại trận địa Yên Nghĩa,
Hà Tây. Các chiến sĩ đón tôi trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao, nhưng không kém phần
nồng nhiệt, thân tình.
Sắp ...