KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO!

Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè

299-q®/TW,

NGµY

TH¸NG 4 N¡M 2010.

6

Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang

Chñ tÞch Héi ®ång

T« Huy Røa

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

Phan DiÔn

Uû viªn Héi ®ång

Lª V¨n Dòng

Uû viªn Héi ®ång

Lª H÷u NghÜa

Uû viªn Héi ®ång

§ç Hoµi Nam

Uû viªn Héi ®ång

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn Héi ®ång

Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa

Tr−ëng ban

Ph¹m Hång Ch−¬ng

Phã Tr−ëng ban

NguyÔn Kh¸nh BËt

Uû viªn

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn

nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 11
ph¹m v¨n bÝnh
nguyÔn thÞ kim dung
nguyÔn thÞ bÝch h¹nh
ph¹m mai hïng
®inh ngäc quý

Tr−ëng nhãm

hå chÝ minh
toµn tËp
XuÊt b¶n lÇn thø ba

11
7-1957 – 12-1958

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011

VII

Lêi giíi thiÖu tËp 11
TËp 11 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao
gåm c¸c bµi nãi, bµi viÕt, ®iÖn v¨n, th− tõ,... (gäi chung lµ t¸c phÈm) cña
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ ngµy 6-7-1957 ®Õn ngµy 31-12-1958. Nh÷ng t¸c
phÈm in trong tËp nµy ph¶n ¸nh nh÷ng quan ®iÓm chØ ®¹o cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh vÒ ®−êng lèi ®èi néi, ®èi ngo¹i cña c¸ch m¹ng n−íc ta, nh»m
hoµn thµnh nhiÖm vô c¸ch m¹ng ViÖt Nam cña thêi kú lÞch sö míi: “§Êu
tranh thèng nhÊt Tæ quèc vµ tõng b−íc x©y dùng c¬ së vËt chÊt cña chñ
nghÜa x· héi ë ViÖt Nam” (tr.63), ®Ó tiÕn tíi: “X©y dùng mét n−íc ViÖt
Nam hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh” (tr.117).
§Õ quèc Mü vµ c¸c thÕ lùc tay sai kh«ng t«n träng vµ kh«ng thùc hiÖn
HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ (7-1954), t×m mäi c¸ch ph¸ ho¹i, ng¨n c¶n sù nghiÖp
®éc lËp, thèng nhÊt cña ViÖt Nam. Víi tinh thÇn yªu chuéng hßa b×nh, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh, chóng ta ph¶i kiªn tr× ®Êu tranh b»ng ph−¬ng
ph¸p hßa b×nh, thùc hiÖn hiÖp th−¬ng d©n chñ nh−ng ph¶i lu«n lu«n c¶nh
gi¸c, kh«ng ®−îc ¶o t−ëng hßa b×nh vµ chØ râ cuéc ®Êu tranh ®Ó cñng cè hßa
b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, hoµn thµnh ®éc lËp, d©n chñ trong c¶ n−íc lµ
cuéc ®Êu tranh l©u dµi vµ gian khæ.
NhiÒu t¸c phÈm trong tËp 11 ®· ph¶n ¸nh s©u s¾c t− t−ëng cña Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh, kh¼ng ®Þnh n−íc ViÖt Nam lµ mét, d©n téc ViÖt Nam lµ
mét. Ng−êi nãi râ: “N−íc ViÖt Nam lµ mét, tõ Nam chÝ B¾c chung mét tiÕng
nãi, mét lÞch sö, mét nÒn v¨n hãa vµ mét nÒn kinh tÕ. Nh©n d©n ViÖt Nam
®· hy sinh nhiÒu x−¬ng m¸u ®Êu tranh cho tù do ®éc lËp, quyÕt kh«ng mét
lùc l−îng nµo ng¨n c¶n ®−îc sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc cña m×nh”
(tr.259).
Nãi vÒ quan hÖ gi÷a c¸ch m¹ng hai miÒn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c
®Þnh: §Êu tranh gi¶i phãng miÒn Nam, thèng nhÊt ®Êt n−íc kh«ng thÓ
t¸ch rêi c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, ®éc lËp d©n téc
ph¶i g¾n víi chñ nghÜa x· héi, ph¶i “lµm cho chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n hãa,
x· héi ë miÒn B¾c ®Òu h¬n h¼n miÒn Nam, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc

VIII

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

®Êu tranh cña ®ång bµo miÒn Nam vµ cña c¶ toµn d©n” (tr.244). Trong
thùc hiÖn nhiÖm vô x©y dùng chÕ ®é míi ë miÒn B¾c, Ng−êi nªu râ quan
®iÓm: “D©n chñ vµ chuyªn chÝnh ®i ®«i víi nhau. Muèn d©n chñ thùc sù
ph¶i chuyªn chÝnh thùc sù, v× kh«ng chuyªn chÝnh thùc sù, bän thï ®Þch
sÏ lµm h¹i d©n chñ cña nh©n d©n” (tr.247).
MiÒn B¾c kÕt thóc thêi kú kh«i phôc kinh tÕ vµo cuèi n¨m 1957 vµ
n¨m 1958 lµ n¨m ®Çu thùc hiÖn kÕ ho¹ch ba n¨m (1958 - 1960) ®i vµo
thêi kú c¶i t¹o vµ x©y dùng nÒn kinh tÕ theo kÕ ho¹ch dµi h¹n, lµ “b−íc
®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n hãa, b−íc ®Çu c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n
theo chñ nghÜa x· héi” (tr.391). Theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh: “Muèn tiÕn
lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nh−ng ®ång thêi
còng ph¶i ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, v× hai ngµnh ®ã kh¨ng khÝt víi nhau...
NÕu ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn mµ ngµnh n«ng nghiÖp kh«ng ph¸t
triÓn th× khËp khÔnh nh− ng−êi ®i mét ch©n” (tr.361).
VÒ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp, theo Ng−êi: “Chóng ta ph¶i ra søc c¶i tiÕn
qu¶n lý kinh tÕ, n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, t¨ng c−êng kû luËt lao
®éng, kiªn quyÕt chèng l·ng phÝ, tham «; ra søc häc tËp ®Ó n©ng cao tr×nh
®é chÝnh trÞ, v¨n hãa vµ kü thuËt; khiªm tèn häc hái kinh nghiÖm tiªn tiÕn
cña c¸c n−íc anh em” (tr.391). §Ó qu¶n lý tèt xÝ nghiÖp, Ng−êi cho r»ng:
“TÊt c¶ c«ng nh©n ph¶i tham gia c«ng viÖc qu¶n lý c¸c tæ s¶n xuÊt, d−íi
sù l·nh ®¹o cña c¸n bé c¸c ph©n x−ëng. Söa ®æi nh÷ng chÕ ®é vµ quy t¾c
kh«ng hîp lý” (tr.536).
ë thêi ®iÓm ®ã, Ng−êi x¸c ®Þnh: “Muèn ph¸t triÓn n«ng nghiÖp th×
tr−íc hÕt ph¶i x©y dùng tèt phong trµo ®æi c«ng ë kh¾p mäi n¬i vµ trªn c¬
së ®ã sÏ x©y dùng hîp t¸c x· n«ng nghiÖp tõ thÊp ®Õn cao” (tr.361). “X©y
dùng tæ ®æi c«ng ph¶i theo nguyªn t¾c tù nguyÖn tù gi¸c kh«ng gß Ðp”
(tr.554). “X©y dùng ®−îc tæ nµo ph¶i v÷ng ch¾c tæ Êy. Kh«ng ph¶i dïng
c¸ch ®¸nh trèng ghi tªn råi b¸o c¸o cho nhiÒu tæ ®æi c«ng” (tr.500). “Gèc
cña th¾ng lîi lµ tæ chøc, tr−íc hÕt lµ tæ ®æi c«ng cho tèt råi tiÕn dÇn lªn
hîp t¸c x· n«ng nghiÖp” (tr.416).
§èi víi c¸c ngµnh thñ c«ng nghiÖp vµ tiÓu c«ng nghiÖp, Ng−êi yªu
cÇu: “S¶n xuÊt ph¶i thiÕt thùc vµ ®óng h−íng, ®¶m b¶o lµm nhiÒu lo¹i
hµng tèt vµ rÎ cÇn dïng cho ®«ng ®¶o nh©n d©n. Nh÷ng ng−êi s¶n xuÊt
ph¶i tæ chøc thµnh tËp ®oµn, hîp t¸c x· th× míi cã thÓ s¶n xuÊt ®−îc
nhiÒu, tèt, kh«ng l·ng phÝ tµi n¨ng vµ thêi giê. Cã lµm ®−îc nh÷ng ®iÒu
trªn th× s¶n xuÊt thñ c«ng nghiÖp vµ tiÓu c«ng nghiÖp míi cã t−¬ng lai,
míi vÎ vang” (tr.292).

LêI GIíI THIÖU TËP 11

IX

Theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, ®Ó thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô c¶i t¹o
kinh tÕ ë miÒn B¾c: “Nh©n d©n ta, ®Æc biÖt lµ c«ng nh©n vµ n«ng d©n ta,
ph¶i h¨ng h¸i thi ®ua yªu n−íc, thùc hiÖn khÈu hiÖu: lµm nhiÒu, nhanh,
tèt, rΔ (tr.391).
Trong thêi gian nµy, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· viÕt mét sè bµi b¸o
giíi thiÖu nh÷ng kinh nghiÖm c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë Trung Quèc ®Ó
c¸n bé, nh©n d©n nghiªn cøu, häc tËp.
Trong tËp 11 còng ph¶n ¸nh nh÷ng ho¹t ®éng phong phó, t− t−ëng
®èi ngo¹i nhÊt qu¸n cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh: “§èi víi tÊt c¶ c¸c n−íc
trªn thÕ giíi, n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa thiÕt tha mong muèn duy
tr× t×nh h÷u nghÞ vµ thµnh thËt hîp t¸c trªn c¬ së b×nh ®¼ng vµ t−¬ng trî
®Ó x©y dùng hßa b×nh thÕ giíi l©u dµi” (tr.269).
§Çu th¸ng 7-1957, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®i th¨m c¸c n−íc x· héi
chñ nghÜa; th¸ng 11-1957, Ng−êi tham dù Héi nghÞ 12 ®¶ng céng s¶n vµ
c«ng nh©n c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa vµ Héi nghÞ 64 ®¶ng céng s¶n vµ
c«ng nh©n quèc tÕ. Nh÷ng ho¹t ®éng ngo¹i giao trªn nh»m: “Ph¸t triÓn
vµ cñng cè thªm t×nh h÷u nghÞ gi÷a ta vµ c¸c n−íc anh em. Lµm cho nh©n
d©n ta còng nh− nh©n d©n c¸c n−íc anh em thªm phÊn khëi. N©ng cao
thªm n÷a ®Þa vÞ quèc tÕ cña n−íc ta. T¨ng c−êng sù hiÓu biÕt gi÷a n−íc ta
vµ c¸c n−íc anh em. Gãp phÇn th¾t chÆt thªm t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c n−íc
trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa. T¨ng c−êng sù hîp t¸c kinh tÕ vµ
v¨n hãa gi÷a nh©n d©n ta vµ nh©n d©n c¸c n−íc anh em” (tr.102-103).
§ång thêi, ®©y còng lµ mét cuéc kh¶o s¸t thùc tÕ vµ häc tËp kinh nghiÖm
x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë c¸c n−íc anh em cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
nh»m hoµn thiÖn nhËn thøc lý luËn vÒ chñ nghÜa x· héi sÏ ®−îc x©y dùng
ë ViÖt Nam.
Nh÷ng ho¹t ®éng ngo¹i giao cña Ng−êi tõ gi÷a n¨m 1957 vµ trong
n¨m 1958 kh«ng chØ gãp phÇn to lín vµo viÖc vun ®¾p t×nh h÷u nghÞ gi÷a
c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa mµ cßn cñng cè t×nh ®oµn kÕt, hßa b×nh h÷u
nghÞ, hîp t¸c gi÷a c¸c n−íc ¸ - Phi.
Néi dung quan träng, xuyªn suèt tËp 11 lµ nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n
cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ chñ nghÜa x· héi vµ x©y dùng x· héi chñ
nghÜa ë miÒn B¾c trong thêi kú qu¸ ®é.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh: “Tõ khi hßa b×nh ®−îc lËp l¹i,
miÒn B¾c hoµn toµn gi¶i phãng, ta ®· b−íc vµo thêi kú qu¸ ®é tiÕn dÇn
lªn chñ nghÜa x· héi” (tr.91). Tõ mét n−íc n«ng nghiÖp l¹c hËu, miÒn B¾c
tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi bá qua chÕ ®é t− b¶n chñ nghÜa ®· ®Æt ra hµng

X

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

lo¹t vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn ®−îc Ng−êi b−íc ®Çu gi¶i quyÕt trong thêi
gian nµy.
Theo Ng−êi, chñ nghÜa x· héi lµ “mét x· héi kh«ng cã chÕ ®é ng−êi
bãc lét ng−êi, mét x· héi b×nh ®¼ng nghÜa lµ ai còng ph¶i lao ®éng vµ cã
quyÒn lao ®éng, ai lµm nhiÒu th× h−ëng nhiÒu, lµm Ýt h−ëng Ýt, kh«ng lµm
kh«ng h−ëng” (tr.241), “nh÷ng ng−êi giµ yÕu hoÆc tµn tËt sÏ ®−îc Nhµ
n−íc gióp ®ì ch¨m nom” (tr.404), vµ sèng “trong chÕ ®é x· héi chñ nghÜa
th× mçi ng−êi míi cã ®iÒu kiÖn ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng riªng cña m×nh, ph¸t
huy tÝnh c¸ch riªng vµ së tr−êng riªng cña m×nh” (tr.610).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cho r»ng x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam
lµ: “X©y dùng mét x· héi hoµn toµn míi x−a nay ch−a tõng cã trong lÞch sö
d©n téc ta. Chóng ta ph¶i thay ®æi triÖt ®Ó nh÷ng nÕp sèng, thãi quen, ý
nghÜ vµ thµnh kiÕn cã gèc rÔ s©u xa hµng ngµn n¨m. Chóng ta ph¶i thay ®æi
quan hÖ s¶n xuÊt cò, xo¸ bá giai cÊp bãc lét, x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi
kh«ng cã bãc lét ¸p bøc. Muèn thÕ chóng ta ph¶i dÇn dÇn biÕn n−íc ta tõ
mét n−íc n«ng nghiÖp l¹c hËu thµnh mét n−íc c«ng nghiÖp. Chóng ta ph¶i
dÇn dÇn tËp thÓ ho¸ n«ng nghiÖp. Chóng ta ph¶i tiÕn hµnh c¶i t¹o x· héi
chñ nghÜa ®èi víi c«ng th−¬ng nghiÖp t− nh©n, ®èi víi thñ c«ng nghiÖp.
Chóng ta ph¶i biÕn mét n−íc dèt n¸t, cùc khæ thµnh mét n−íc v¨n ho¸ cao
vµ ®êi sèng t−¬i vui h¹nh phóc” (tr.92). Bëi vËy, Ng−êi x¸c ®Þnh: “Cuéc c¸ch
m¹ng x· héi chñ nghÜa lµ mét cuéc biÕn ®æi khã kh¨n nhÊt vµ s©u s¾c nhÊt”
(tr.91-92), “lµ mét cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng phøc t¹p, gian khæ vµ l©u dµi”
(tr.216). Ng−êi chØ râ: “C«ng cuéc ®æi x· héi cò thµnh x· héi míi gian nan
phøc t¹p h¬n viÖc ®¸nh giÆc” (tr.405), vµ “Chñ nghÜa x· héi chØ cã thÓ x©y
dùng ®−îc víi sù gi¸c ngé ®Çy ®ñ vµ lao ®éng s¸ng t¹o cña hµng chôc triÖu
ng−êi” (tr.93).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt: “Muèn x· héi chñ nghÜa, ph¶i cã: ng−êi x·
héi chñ nghÜa. Muèn cã ng−êi x· héi chñ nghÜa, ph¶i cã t− t−ëng x· héi chñ
nghÜa” (tr.595). Bëi thÕ, Ng−êi yªu cÇu c¸n bé, ®¶ng viªn “ph¶i cè g¾ng häc
tËp lý luËn M¸c - Lªnin. Cã häc tËp lý luËn M¸c - Lªnin míi cñng cè ®−îc
®¹o ®øc c¸ch m¹ng, gi÷ v÷ng lËp tr−êng, n©ng cao sù hiÓu biÕt vµ tr×nh ®é
chÝnh trÞ, míi lµm ®−îc tèt c«ng t¸c §¶ng giao phã cho m×nh. Häc tËp chñ
nghÜa M¸c - Lªnin lµ häc tËp c¸i tinh thÇn xö trÝ mäi viÖc, ®èi víi mäi
ng−êi vµ ®èi víi b¶n th©n m×nh; lµ häc tËp nh÷ng ch©n lý phæ biÕn cña chñ
nghÜa M¸c - Lªnin ®Ó ¸p dông mét c¸ch s¸ng t¹o vµo hoµn c¶nh thùc tÕ cña
n−íc ta. Häc ®Ó mµ lµm. Lý luËn ®i ®«i víi thùc tiÔn” (tr.610-611). Ng−êi
cho r»ng: “Tu d−ìng vÒ chñ nghÜa M¸c - Lªnin ®Ó dïng lËp tr−êng, quan

LêI GIíI THIÖU TËP 11

XI

®iÓm, ph−¬ng ph¸p chñ nghÜa M¸c - Lªnin mµ tæng kÕt nh÷ng kinh
nghiÖm cña §¶ng ta, ph©n tÝch mét c¸ch ®óng ®¾n nh÷ng ®Æc ®iÓm cña
n−íc ta. Cã nh− thÕ, chóng ta míi cã thÓ dÇn dÇn hiÓu ®−îc quy luËt ph¸t
triÓn cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, ®Þnh ra ®−îc nh÷ng ®−êng lèi, ph−¬ng
ch©m, b−íc ®i cô thÓ cña c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa thÝch hîp víi t×nh
h×nh n−íc ta” (tr.92). Häc ®Ó hiÓu chñ nghÜa M¸c - Lªnin, ®Ó sèng víi nhau
cã t×nh cã nghÜa.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh: “Chñ nghÜa x· héi céng víi khoa
häc, ch¾c ch¾n sÏ ®−a loµi ng−êi ®Õn h¹nh phóc v« tËn” (tr.354). Do vËy,
Ng−êi yªu cÇu, trong häc tËp kh«ng chØ häc lý luËn, chÝnh trÞ mµ cßn ph¶i
häc v¨n hãa, chuyªn m«n, khoa häc kü thuËt, n©ng cao tr×nh ®é hiÓu biÕt,
n¨ng lùc ®Ó rÌn luyÖn thµnh ng−êi cã tµi cã ®øc, ng−êi x· héi chñ nghÜa.
VÒ quan hÖ gi÷a tµi vµ ®øc, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh: “Cã tµi mµ
kh«ng cã ®øc vÝ nh− mét anh lµm kinh tÕ tµi chÝnh rÊt giái nh−ng l¹i ®i ®Õn
thôt kÐt th× ch¼ng nh÷ng kh«ng lµm ®−îc g× Ých lîi cho x· héi, mµ cßn cã h¹i
cho x· héi n÷a” (tr.399). Tµi vµ ®øc ph¶i ®i liÒn víi nhau, ®øc lµ gèc, lµ ngän
nguån søc m¹nh. Ng−êi viÕt: “Søc cã m¹nh míi g¸nh ®−îc nÆng vµ ®i ®−îc
xa. Ng−êi c¸ch m¹ng ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµm nÒn t¶ng, míi hoµn
thµnh ®−îc nhiÖm vô c¸ch m¹ng vÎ vang” (tr.601). “Cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng
th× khi gÆp khã kh¨n, gian khæ, thÊt b¹i, còng kh«ng sî sÖt, rôt rÌ, lïi b−íc...
Khi cÇn, th× s½n sµng hy sinh c¶ tÝnh m¹ng cña m×nh còng kh«ng tiÕc” (tr.602).
“Khi gÆp thuËn lîi vµ thµnh c«ng còng vÉn gi÷ v÷ng tinh thÇn gian khæ, chÊt
ph¸c, khiªm tèn, “lo tr−íc thiªn h¹, vui sau thiªn h¹”;... kh«ng c«ng thÇn,
kh«ng quan liªu, kh«ng kiªu ng¹o, kh«ng hñ hãa” (tr.603).
Theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh: “KÎ ®Þch gåm cã ba lo¹i. Chñ nghÜa t−
b¶n vµ bän ®Õ quèc lµ kÎ ®Þch rÊt nguy hiÓm. Thãi quen vµ truyÒn thèng
l¹c hËu còng lµ kÎ ®Þch to; nã ngÊm ngÇm ng¨n trë c¸ch m¹ng tiÕn bé.
Chóng ta l¹i kh«ng thÓ trÊn ¸p nã, mµ ph¶i c¶i t¹o nã mét c¸ch rÊt cÈn
thËn, rÊt chÞu khã, rÊt l©u dµi. Lo¹i ®Þch thø ba lµ chñ nghÜa c¸ nh©n, t−
t−ëng tiÓu t− s¶n cßn Èn nÊp trong m×nh mçi ng−êi chóng ta. Nã chê dÞp hoÆc dÞp thÊt b¹i, hoÆc dÞp th¾ng lîi - ®Ó ngãc ®Çu dËy. Nã lµ b¹n ®ång
minh cña hai kÎ ®Þch kia” (tr.605-606). Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “Th¾ng lîi cña
chñ nghÜa x· héi kh«ng thÓ t¸ch rêi th¾ng lîi cña cuéc ®Êu tranh trõ bá
chñ nghÜa c¸ nh©n” (tr.609), ph¶i ®Èy m¹nh ®Êu tranh “Phª b×nh vµ tù phª
b×nh” (tr.209).
§Ó hoµn thµnh c¸c nhiÖm vô c¸ch m¹ng, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nhÊn
m¹nh tíi vÊn ®Ò “®oµn kÕt nhÊt trÝ”, “®oµn kÕt thËt sù”. Ng−êi gi¶i thÝch:

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

XII

“§oµn kÕt thùc sù nghÜa lµ môc ®Ých ph¶i nhÊt trÝ vµ lËp tr−êng còng ph¶i
nhÊt trÝ. §oµn kÕt thùc sù nghÜa lµ võa ®oµn kÕt, võa ®Êu tranh, häc nh÷ng
c¸i tèt cña nhau, phª b×nh nh÷ng c¸i sai cña nhau vµ phª b×nh trªn lËp
tr−êng th©n ¸i, v× n−íc, v× d©n” (tr.362). Bëi v×, “§oµn kÕt lµ søc m¹nh,
c¸ch m¹ng nhê ®oµn kÕt mµ th¾ng lîi, kh¸ng chiÕn nhê ®oµn kÕt mµ thµnh
c«ng” (tr.367). Do vËy, “Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× toµn d©n cÇn
®oµn kÕt l©u dµi, ®oµn kÕt thùc sù vµ cïng nhau tiÕn bé” (tr.362).
Cïng víi c¸c quan ®iÓm vÒ x©y dùng con ng−êi míi cßn lµ nh÷ng quan
®iÓm vÒ ®µo t¹o thÕ hÖ t−¬ng lai cho ®Êt n−íc cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh.
Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “V× lîi Ých m−êi n¨m th× ph¶i trång c©y, v× lîi Ých tr¨m
n¨m th× ph¶i trång ng−êi. Chóng ta ph¶i ®µo t¹o ra nh÷ng c«ng d©n tèt vµ
c¸n bé tèt cho n−íc nhµ” (tr.528).
Nh÷ng t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®−îc giíi thiÖu trong
tËp 11 cßn ph¶n ¸nh nh÷ng t− t−ëng cña Ng−êi vÒ x©y dùng giai cÊp c«ng
nh©n l·nh ®¹o; gi¸o dôc ý thøc lµm chñ, gi¸o dôc t− t−ëng x· héi chñ
nghÜa cho trÝ thøc, n«ng d©n, phô n÷, thanh thiÕu niªn, häc sinh; ®éng
viªn tinh thÇn thi ®ua yªu n−íc; cñng cè vµ më réng MÆt trËn D©n téc
thèng nhÊt, t¨ng c−êng khèi ®¹i ®oµn kÕt c¸c d©n téc ViÖt Nam.

*
*

*

TËp 11 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø ba cã 170
bµi, bao gåm 51 bµi trong tËp 8 vµ 89 bµi trong tËp 9 cña bé s¸ch Hå ChÝ
Minh toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø hai, bæ sung 30 tµi liÖu míi ®−îc lùa
chän, thÈm ®Þnh kü l−ìng, b¶o ®¶m tÝnh chÝnh x¸c.
Trong phÇn Phô lôc, ngoµi Danh môc c¸c S¾c lÖnh vµ QuyÕt ®Þnh do
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ký, t−¬ng øng víi thêi gian nªu trªn, trong tËp nµy
cã hai v¨n kiÖn Tuyªn bè chung, Th«ng c¸o chung cña Ng−êi víi nguyªn
thñ hai n−íc Ên §é vµ MiÕn §iÖn ®Ó b¹n ®äc tiÖn tham kh¶o vµ tra cøu.
MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, song lÇn xuÊt b¶n nµy kh«ng tr¸nh khái
thiÕu sãt. RÊt mong nhËn ®−îc sù gãp ý cña b¹n ®äc ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau
®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP LÇN THø BA

1

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO
TR¦íC KHI L£N §−êng TH¡M
CHÝN N¦íC ANH EM

Th−a ®ång bµo th©n mÕn,
H«m nay, víi danh nghÜa Chñ tÞch n−íc ViÖt Nam D©n chñ
Céng hßa, t«i lªn ®−êng ®i th¨m mét sè n−íc anh em ë ch©u ¸ vµ
ch©u ¢u. Cuéc ®i th¨m nµy cã ý nghÜa rÊt quan träng lµ th¾t chÆt
h¬n n÷a t×nh h÷u nghÞ s½n cã gi÷a c¸c n−íc chóng ta, lµm cho
nh©n d©n c¸c n−íc chóng ta hiÓu biÕt nhau h¬n, hîp t¸c vµ gióp ®ì
nhau h¬n trong cuéc ®Êu tranh cho ®éc lËp d©n téc, hßa b×nh thÕ
giíi vµ chñ nghÜa x· héi.
Nh©n cuéc ®i th¨m nµy, t«i sung s−íng cã dÞp chuyÓn tíi nh©n
d©n c¸c n−íc anh em t×nh th©n ¸i vµ lêi chµo mõng nhiÖt liÖt nhÊt
cña ®ång bµo, nãi víi nh©n d©n c¸c n−íc anh em søc ®oµn kÕt vµ
®Êu tranh cña toµn thÓ nh©n d©n ta trong viÖc x©y dùng miÒn B¾c
vµ giµnh thèng nhÊt n−íc nhµ, ®ång thêi tá lßng biÕt ¬n cña ®ång
bµo ®èi víi sù gióp ®ì cña nh©n d©n c¸c n−íc anh em.
Tr−íc khi lªn ®−êng, chóng t«i c¶m ¬n ®ång bµo ®· göi nhiÒu
th−, nhiÒu ®iÖn chóc chóng t«i ®i ®−êng m¹nh kháe. Vµ nh©n ®©y,
t«i cã mÊy lêi nh¾n nhñ ®ång bµo:
- §ång bµo vµ c¸n bé ë n«ng th«n th× cè g¾ng ch¨m lo ®Ó giµnh
lÊy vô mïa th¾ng lîi, ra søc gi÷ ®ª, chèng lôt, chèng b·o.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

2

- Toµn thÓ ®ång bµo vµ c¸n bé th× ®oµn kÕt chÆt chÏ, ®Èy m¹nh
s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm.
- Bé ®éi th× cè g¾ng häc tËp vµ chØnh huÊn cho tèt.
Chóc ®ång bµo m¹nh kháe vµ tiÕn bé,
Chµo th©n ¸i vµ thµnh c«ng.
Nãi ngµy 6-7-1957.
B¸o Nh©n d©n, sè 1216,
ngµy 7-7-1957.

3

Lêi ph¸t biÓu trong lÔ ®ãn t¹i s©n bay
B×nh Nh−ìng (triÒu tiªn)
Th−a ®ång chÝ ñy viªn tr−ëng Kim §Èu Phông th©n mÕn,
Th−a ®ång chÝ Thñ t−íng th©n mÕn,
Th−a c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n,
T«i rÊt sung s−íng nhËn lêi mêi th©n thiÕt cña ®ång chÝ ñy
viªn tr−ëng Kim §Èu Phông sang th¨m n−íc Céng hßa Nh©n d©n
D©n chñ TriÒu Tiªn anh em.
T«i xin chuyÓn ®Õn c¸c ®ång chÝ vµ nh©n d©n TriÒu Tiªn mèi
t×nh anh em th©n thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam.
Nh©n d©n hai n−íc chóng ta tuy c¸ch xa nhau, nh−ng cïng
chung mét hoµn c¶nh ®Êt n−íc cßn t¹m thêi bÞ chia c¾t, cïng chung
mét môc tiªu ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt n−íc nhµ vµ x©y dùng chñ
nghÜa x· héi. Chóng ta ®· g¾n bã chÆt chÏ víi nhau b»ng mèi t×nh
anh em. Chóng ta ®Òu ®· tr¶i qua mét cuéc ®Êu tranh quyÕt liÖt
chèng bän ®Õ quèc x©m l−îc, ®· lu«n lu«n ñng hé lÉn nhau. Chóng
ta lµ anh em trong ho¹n n¹n còng nh− trong hßa b×nh.
Nh©n d©n ViÖt Nam x−a nay vÉn theo dâi vµ kh©m phôc
nh÷ng th¾ng lîi vÜ ®¹i mµ TriÒu Tiªn anh em ®· dµnh ®−îc trong
cuéc kh¸ng chiÕn chèng ®Õ quèc Mü x©m l−îc vµ trong sù nghiÖp
x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Chóng t«i rÊt phÊn khëi tr−íc nh÷ng
th¾ng lîi ®ã, coi nh÷ng th¾ng lîi ®ã nh− nh÷ng th¾ng lîi cña b¶n
th©n m×nh.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

4
Th−a c¸c ®ång chÝ,

Sù ®oµn kÕt vµ hîp t¸c th©n mËt gi÷a nh©n d©n hai n−íc ®·
gãp phÇn ®¶m b¶o cho th¾ng lîi cña nh©n d©n hai n−íc chóng ta,
gãp phÇn xøng ®¸ng vµo viÖc cñng cè vµ ph¸t triÓn phe x· héi chñ
nghÜa do Liªn X« vµ Trung Quèc ®øng ®Çu vµ t¨ng c−êng lùc l−îng
hßa b×nh ë §«ng Nam ¸ vµ trªn thÕ giíi.
Cuèi cïng, t«i xin thµnh thùc c¶m ¬n sù ®ãn tiÕp th©n thiÕt vµ
träng thÓ cña c¸c ®ång chÝ.
- T×nh h÷u nghÞ bÒn v÷ng kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n
d©n hai n−íc ViÖt Nam - TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
- N−íc Céng hßa Nh©n d©n D©n chñ TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
- §¶ng Lao ®éng TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
§äc ngµy 8-7-1957.
Tµi liÖu l−u t¹i Côc L−u tr÷
V¨n phßng Trung −¬ng §¶ng.

5

DIÔN V¡N TRONG TIÖC CHI£U §·I
ë B×NH NH¦ìNG (TRIÒU TI£N)

Th−a ®ång chÝ ñy viªn tr−ëng th©n mÕn,
Th−a c¸c ®ång chÝ,
H«m nay, chóng t«i rÊt sung s−íng ®−îc ®ãn tiÕp c¸c ®ång chÝ
ë ®©y, vµ rÊt c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ ®· ®Õn dù ®«ng ®ñ. Tuy chóng
t«i ®Õn Thñ ®« B×nh Nh−ìng míi vµi ngµy, song nh÷ng ®iÒu tai
nghe m¾t thÊy ®· lµm cho chóng t«i rÊt phÊn khëi.
Trong khi nãi chuyÖn víi c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o §¶ng vµ ChÝnh
phñ, trong khi gÆp gì nh©n d©n B×nh Nh−ìng ë cuéc mÝt tinh to
lín, trong khi ®i th¨m c¸c nhµ m¸y, tr−êng häc, v−ên trÎ, v.v. t×nh
nghÜa th¾m thiÕt cña nh©n d©n TriÒu Tiªn ®èi víi nh©n d©n ViÖt
Nam ®· biÓu lé mét c¸ch nhiÖt liÖt.
Mét ®iÒu kh¸c lµm cho chóng t«i rÊt sung s−íng lµ nh÷ng
thµnh tÝch to lín cña nh©n d©n TriÒu Tiªn trong c«ng cuéc dùng
l¹i n−íc nhµ. Vµi thÝ dô:
Trong chiÕn tranh, B×nh Nh−ìng ®· bÞ ®Õ quèc Mü tµn ph¸
thµnh ®Êt b»ng, ngµy nay B×nh Nh−ìng ®· trë nªn mét Thñ ®«
míi, ®Ñp.
Søc lao ®éng s¸ng t¹o cña giai cÊp c«ng nh©n cïng víi trÝ tuÖ
cña anh em trÝ thøc ®· lµm cho c«ng nghiÖp TriÒu Tiªn chÕ t¹o
®−îc nhiÒu m¸y mãc vµ nhiÒu ®å dïng trong ®êi sèng h»ng ngµy.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

6

ChÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ trong c¶i c¸ch ruéng
®Êt, søc lao ®éng cÇn cï cña n«ng d©n, kÕt qu¶ t×m tßi cña c¸c
nhµ khoa häc, ®· lµm cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp t¨ng n¨ng suÊt
lªn nhiÒu.
Do sù h¨ng h¸i xung phong mçi n¨m lµm mét th¸ng lao ®éng
nghÜa vô, thanh niªn vµ häc sinh ®· tham gia x©y nh÷ng ng«i nhµ
nguy nga vµ ®¾p nh÷ng con ®−êng réng r·i...
Cã nh÷ng thµnh tÝch ®ã lµ do sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng
Lao ®éng vµ ChÝnh phñ Nh©n d©n TriÒu Tiªn, do sù ®oµn kÕt nhÊt
trÝ vµ cè g¾ng cña toµn thÓ nh©n d©n, do sù gióp ®ì v« t− cña c¸c
n−íc anh em trong phe x· héi chñ nghÜa.
Nh÷ng thµnh tÝch ®ã cña c¸c ®ång chÝ khuyÕn khÝch nh©n d©n
ViÖt Nam rÊt nhiÒu.
Nh©n d©n hai n−íc chóng ta cã nhiÒu ®iÓm gièng nhau,
chóng ta cïng ë trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ
Liªn X« vµ Trung Quèc vÜ ®¹i, cïng kiªn quyÕt ®Êu tranh thèng
nhÊt n−íc nhµ, cïng tiÕn dÇn lªn x· héi chñ nghÜa. Dï chóng ta
cßn cã nhiÒu khã kh¨n, nh−ng víi sù cè g¾ng b¶n th©n cña chóng
ta, víi sù ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hßa b×nh toµn thÕ
giíi, d−íi ngän cê tÊt th¾ng cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, chóng ta
nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi.
Mét ®iÒu n÷a lµm cho chóng t«i rÊt sung s−íng lµ chóng t«i sÏ
mang vÒ cho ®ång bµo chóng t«i tin mõng lµ ®ång chÝ Thñ t−íng
Kim NhËt Thµnh ®· høa sÏ sang th¨m ViÖt Nam.
Th−a c¸c ®ång chÝ! T«i tr©n träng ®Ò nghÞ chóng ta cïng n©ng cèc:
Chóc t×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n d©n hai
n−íc ViÖt Nam vµ TriÒu Tiªn ngµy cµng ph¸t triÓn vµ cñng cè.
Chóc søc kháe cña ®ång chÝ ñy viªn tr−ëng, ®ång chÝ Thñ
t−íng vµ c¸c ®ång chÝ cã mÆt t¹i ®©y.

diÔn v¨n trong tiÖc chiªu ®·i ë b×nh nh−ìng...

7

§¶ng Lao ®éng TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
N−íc Céng hßa D©n chñ Nh©n d©n TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
C¸c n−íc anh em trong phe x· héi chñ nghÜa vµ nh©n d©n thÕ
giíi yªu chuéng hßa b×nh ®oµn kÕt mu«n n¨m!
§äc ngµy 10-7-1957.
B¸o Nh©n d©n, sè 1221,
ngµy 12-7-1957.

8

DIÔN V¡N ë S¢N BAY B×NH NH¦ìNG
TR¦íC KHI RêI TRIÒU TI£N
Th−a ®ång chÝ ñy viªn tr−ëng th©n mÕn,
Th−a ®ång chÝ Thñ t−íng th©n mÕn,
Th−a c¸c ®ång chÝ,
B©y giê, chóng t«i s¾p tõ gi· ®Êt n−íc TriÒu Tiªn t−¬i ®Ñp. Tuy
thêi gian chóng t«i ë ®©y ng¾n ngñi, nh−ng ®Êt n−íc vµ nh©n d©n
TriÒu Tiªn ®· ®Ó l¹i trong lßng chóng t«i nh÷ng Ên t−îng kh«ng
bao giê phai nh¹t ®−îc.
Cã thÓ nãi tãm t¾t r»ng: Tr−íc khi ®Õn ®©y, lßng chóng t«i ®Çy
−íc ao, mong mái; trong thêi gian ë ®©y, lßng chóng t«i ®Çy phÊn khëi
vui mõng; lóc s¾p tõ gi· c¸c ®ång chÝ, lßng chóng t«i rÊt l−u luyÕn.
Trong mÊy ngµy qua, chóng t«i ®· tr«ng thÊy nh÷ng sù tranh
®Êu gian khæ vµ anh dòng còng nh− nh÷ng thµnh tÝch to lín cña
nh©n d©n TriÒu Tiªn trong mÊy n¨m kh¸ng chiÕn vµ trong c«ng
cuéc x©y dùng hßa b×nh.
TÊm g−¬ng s¸ng cña c¸c ®ång chÝ lµ mét sù cæ vò, khuyÕn
khÝch lín ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i.
LÇn ®i th¨m nµy cµng th¾t chÆt thªm mèi t×nh ®oµn kÕt gi÷a
nh©n d©n anh em hai n−íc chóng ta. ViÖt Nam vµ TriÒu Tiªn tuy
®−êng xa, nh−ng lßng rÊt gÇn. Khi ®Õn ®©y, chóng t«i cã nhiÖm vô
trao t×nh th©n ¸i cña nh©n d©n ViÖt Nam cho nh©n d©n TriÒu
Tiªn. Lóc trë vÒ, chóng t«i sÏ chuyÓn t×nh th©n ¸i cña nh©n d©n
TriÒu Tiªn cho nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i.

diÔn v¨n ë s©n bay b×nh nh−ìng...

9

Mét lÇn n÷a, chóng t«i xin c¶m ¬n ®ång chÝ ñy viªn tr−ëng,
®ång chÝ Thñ t−íng, c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o §¶ng vµ ChÝnh phñ
TriÒu Tiªn vµ nhê c¸c ®ång chÝ chuyÓn lêi c¶m ¬n ch©n thµnh cña
chóng t«i ®Õn nh©n d©n Thñ ®« B×nh Nh−ìng vµ nh©n d©n TriÒu
Tiªn anh em.
Chóng t«i xin chóc nh©n d©n TriÒu Tiªn thu ®−îc nhiÒu thµnh
tÝch to lín trong sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt n−íc nhµ vµ tiÕn
tíi x· héi chñ nghÜa.
T×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n d©n hai n−íc
ViÖt - TriÒu mu«n n¨m!
§¶ng Lao ®éng TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
N−íc Céng hßa D©n chñ Nh©n d©n TriÒu Tiªn mu«n n¨m!
Hßa b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
§äc ngµy 12-7-1957.
B¸o Nh©n d©n, sè 1222,
ngµy 13-7-1957.

10

C¸CH M¹NG TH¸NG M¦êI VÜ §¹I
SOI S¸NG CON §¦êNG §¦A CHóNG TA
TíI H¹NH PHóC1)

Khi C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi1 næ ra ë n−íc Nga, t«i sèng ë
Ph¸p. Lóc ®ã, t«i ch−a hiÓu ý nghÜa cña cuéc C¸ch m¹ng Nga.
Tr×nh ®é tiÕng Ph¸p cña t«i cßn kÐm vµ nhËn thøc chÝnh trÞ cña t«i
cßn bÞ h¹n chÕ. T«i míi chØ lµ mét ng−êi yªu n−íc cã tinh thÇn c¸ch
m¹ng vµ mét ng−êi chèng chñ nghÜa thùc d©n. Nh−ng ngay lóc ®ã,
trªn ®−êng phè Pari t«i ®· ph©n ph¸t nh÷ng tê truyÒn ®¬n yªu cÇu
trao tr¶ ®éc lËp cho ViÖt Nam, t«i ®· gÆp gì nhiÒu c«ng nh©n
Ph¸p. §ã lµ nh÷ng con ng−êi rÊt tèt, cã th¸i ®é ch©n thµnh vµ cã
c¶m t×nh víi nh©n d©n ViÖt Nam. Hä gióp t«i gÇn gòi víi §¶ng X·
héi Ph¸p, lµ ®¶ng mµ t«i ®· tham gia n¨m 1919. Nh÷ng ng−êi v«
s¶n Ph¸p ®· gióp t«i hiÓu râ ý nghÜa vÜ ®¹i cña nh÷ng sù kiÖn lÞch
sö diÔn ra ë n−íc Nga.
Lóc bÊy giê, trong §¶ng X· héi Ph¸p ®· næ ra cuéc tranh luËn
s«i næi vÒ vÊn ®Ò §¶ng ph¶i ®øng vµo hµng ngò cña Quèc tÕ nµo.
Trong §¶ng, cã nh÷ng ng−êi t¸n thµnh Quèc tÕ thø ba2 vµ còng cã
ng−êi theo nh÷ng quèc tÕ c¶i l−¬ng lµ Quèc tÕ thø hai3 vµ Quèc tÕ
thø hai r−ìi4. Lµ mét ®¶ng viªn míi cña §¶ng X· héi, cã lóc t«i
_______________
1) TrÝch bµi nãi chuyÖn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh víi c¸c nhµ b¸o Liªn X«,
th¸ng 7-1957. Chóng t«i ch−a s−u tÇm ®−îc toµn v¨n bµi nãi chuyÖn cña Ng−êi (BT).

c¸ch m¹ng th¸ng m−êi vÜ ®¹i soi s¸ng...

11

thÊy khã ph©n tÝch ®−îc c¸c cuéc tranh luËn, h×nh nh− tÊt c¶ mäi
ng−êi ®Òu ®óng. Nh−ng t«i rÊt thÝch tham dù nh÷ng cuéc tranh luËn
s«i næi ®ã, thÝch ®äc c¸c t¸c phÈm cña V.I. Lªnin nãi vÒ c¸c vÊn ®Ò
thuéc ®Þa. T¹i §¹i héi næi tiÕng ë Tua n¨m 19205, khi ph¶i x¸c
®Þnh râ th¸i ®é cña m×nh ®èi víi c¸c Quèc tÕ, t«i ®· bá phiÕu t¸n
thµnh Quèc tÕ thø ba. T¹i sao? ChÝnh lµ v× Quèc tÕ thø ba ®Êu
tranh ®Ó gi¶i phãng c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc, cßn c¸c ®¹i biÓu cña
Quèc tÕ thø hai, trong tÊt c¶ nh÷ng lêi ph¸t biÓu cña hä, ®· ra søc
l¶ng tr¸nh vÊn ®Ò vËn mÖnh cña c¸c thuéc ®Þa.
§ã lµ nguyªn nh©n chñ yÕu khiÕn t«i ®øng d−íi ngän cê cña
Quèc tÕ thø ba. Lóc ®ã, t«i ®· n¾m v÷ng tiÕng Ph¸p vµ ®· cã thÓ
tiÕn hµnh tù häc chÝnh trÞ mét c¸ch s©u s¾c vµ cã thÓ hiÓu râ c¸c
vÊn ®Ò quèc tÕ.
Trong nh÷ng n¨m 1921 - 1922, khi n−íc Céng hßa X«viÕt non
trÎ võa míi ®Èy lïi sù can thiÖp cña bän ®Õ quèc vµ ®¸nh tan bän
ph¶n c¸ch m¹ng trong n−íc, bÞ l©m vµo n¹n ®ãi, th× nh÷ng ng−êi
lao ®éng Ph¸p ®· ph¸t ®éng mét phong trµo gióp ®ì nh©n d©n
Nga. T«i tham gia phong trµo ®ã vµ thu nhÆt tÊt c¶ nh÷ng thø mµ
ng−êi ta cã thÓ gãp vµo quü ®oµn kÕt víi nh÷ng ng−êi lao ®éng cña
®Êt n−íc X«viÕt.
N¨m 1924, lÇn ®Çu tiªn t«i ®Õn Liªn X«1). Trong nh÷ng ngµy ë
Ph¸p cã phong trµo gióp ®ì giai cÊp v« s¶n Nga, t«i ®· nghe nãi vµ trong thêi gian t«i ®Õn Liªn X« lÇn ®Çu, t«i ®· thÊy ®Êt n−íc
X«viÕt ph¶i b¾t ®Çu con ®−êng ®i cña m×nh trong nh÷ng ®iÒu kiÖn
khã kh¨n nh− thÕ nµo.
MÊy n¨m sau, t«i l¹i tíi Liªn X«. ThËt khã mµ kÓ l¹i ®−îc chñ
nghÜa anh hïng hÕt søc vÜ ®¹i vµ tinh thÇn hy sinh quªn m×nh cña
nh÷ng c«ng nh©n vµ n«ng d©n ®· b¾t tay x©y dùng chñ nghÜa x· héi.
_______________
1) Ngµy 30-6-1923, Ng−êi ®· ghi tªn nhËp c¶nh ë bÕn c¶ng Pªt¬r«gr¸t,
Liªn X« (BT).

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

12

§ång thêi, còng thÊy râ nh÷ng thµnh tùu ®Çu tiªn cña nh©n d©n
Liªn X«. B−íc tiÕn nhanh chãng cña ®Êt n−íc X«viÕt, bÊt cø thµnh
tùu nµo cña ®Êt n−íc ®ã ®Òu g©y ra trong tr¸i tim cña mçi ng−êi
c¸ch m¹ng niÒm vui vµ niÒm h¹nh phóc, ®Òu lµm cho chóng t«i ®Çy
lßng tù hµo vÒ sù nghiÖp cña C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi vÜ ®¹i.
C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi ¶nh h−ëng tíi ViÖt Nam t−¬ng ®èi
chËm. Së dÜ nh− vËy lµ v× bän thùc d©n Ph¸p ®· k×m gi÷, nãi ®óng ra
lµ hoµn toµn c« lËp ®Êt n−íc nµy, chóng t×m mäi c¸ch ®Ó cè g¾ng ng¨n
c¶n kh«ng cho nh÷ng sù thËt vÒ Liªn X« lät vµo n−íc chóng t«i vµ
®ång thêi chóng l¹i tung ra nh÷ng tin tøc dèi tr¸ vÒ Liªn X«. MÆc dï
vËy, nh÷ng ng−êi c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· kiªn tr× ®i t×m vµ ®· t×m
thÊy sù thËt. DÇn dÇn, hä ®· biÕt râ toµn bé ý nghÜa vÜ ®¹i cña C¸ch
m¹ng Th¸ng M−êi. §èi víi nh©n d©n vµ ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng
ng−êi c¸ch m¹ng, C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi vÜ ®¹i lµ ngän ®Ìn pha soi
s¸ng cuéc ®Êu tranh cho tù do vµ h¹nh phóc. C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi
®· ®em l¹i cho chóng t«i chñ nghÜa M¸c - Lªnin. Häc thuyÕt bÊt hñ
®ã ®· v¹ch ra con ®−êng mµ chóng t«i ph¶i ®i theo.
Cã thÓ nãi r»ng nÕu kh«ng cã C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi vÜ ®¹i
th× nh©n d©n ViÖt Nam kh«ng thÓ hoµn thµnh ®−îc cuéc C¸ch
m¹ng Th¸ng T¸m6 cña m×nh. ViÖc qu©n ®éi Liªn X« ®¸nh tan bän
ph¸t xÝt HÝtle vµ bän qu©n phiÖt NhËt lµ mét nh©n tè gãp phÇn lín
nhÊt vµo th¾ng lîi cña chóng t«i håi th¸ng T¸m n¨m 1945.
Ngµy nay, víi sù gióp ®ì anh em cña Liªn X«, cña Céng hßa
Nh©n d©n Trung Hoa vµ cña c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa kh¸c, nh©n
d©n chóng t«i ®ang x©y dùng cuéc sèng míi. Tãm l¹i, ®óng nh−
Gi«nrÝt, mét ng−êi Mü, ®· nãi mét c¸ch ®óng ®¾n, C¸ch m¹ng
Th¸ng M−êi ®· lµm rung chuyÓn toµn thÕ giíi.
Sau ®ã Ýt l©u, nh©n d©n m−êi mét n−íc n÷a ®· ®i vµo con
®−êng x· héi chñ nghÜa. Sím hay muén, tÊt c¶ c¸c n−íc ®Òu sÏ ®i
theo con ®−êng ®ã.

c¸ch m¹ng th¸ng m−êi vÜ ®¹i soi s¸ng...

13

TÊt nhiªn, c¸c d©n téc x©y dùng x· héi míi, ®ang gÆp ph¶i vµ sÏ
gÆp ph¶i nh÷ng khã kh¨n nhÊt ®Þnh. Nh−ng chóng t«i tin t−ëng s©u
s¾c r»ng nh÷ng lêi nãi sau ®©y cña Lªnin sÏ thµnh sù thËt, sím
hoÆc muén, tÊt c¶ c¸c d©n téc ®Òu sÏ ®i lªn chñ nghÜa x· héi. V× vËy,
nh÷ng ng−êi lao ®éng trªn toµn thÕ giíi vui mõng chuÈn bÞ ®ãn
chµo ngµy kû niÖm 40 n¨m C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa Th¸ng
M−êi vÜ ®¹i. Ngµy kû niÖm vinh quang ®ã ®ång thêi còng lµ ngµy héi
cña nh©n d©n ViÖt Nam. §èi víi nh÷ng ng−êi lao ®éng ViÖt Nam,
viÖc kû niÖm 40 n¨m C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi lµ sù kiÖn lín vµ th©n
thiÕt ®èi víi hä. Chóng t«i hoµn toµn ®ång lßng víi c«ng nh©n, n«ng
trang viªn vµ giíi trÝ thøc nh©n d©n cña Liªn X«. D−íi sù l·nh ®¹o
s¸ng suèt vµ nh×n xa cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« m¸cxÝt - lªninnÝt,
nh©n d©n Liªn X« anh hïng ®ang x©y dùng th¾ng lîi chñ nghÜa
céng s¶n. TÊm g−¬ng cña Liªn X« cµng cæ vò nhiÒu h¬n n÷a c¸c
n−íc anh em trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ chÝnh
nh− thÕ lµ gãp phÇn cñng cè hßa b×nh trªn toµn thÕ giíi.
In trong s¸ch Hå ChÝ Minh: VÒ Lªnin,
chñ nghÜa Lªnin vµ t×nh h÷u nghÞ X« - ViÖt
kh«ng g× ph¸ vì næi, Nxb. ChÝnh trÞ,
M¸txc¬va, 1970, tr.112-115.

14

NãI VíI §åNG BµO VIÖT NAM
QUA §µI PH¸T THANH M¸TXC¥VA

Th−a ®ång bµo,
S¸ng h«m nay, chóng t«i ®Õn th¨m cuéc triÓn l·m n«ng nghiÖp
vµ c«ng nghiÖp ë M¸txc¬va cña Liªn X«. C«ng nghiÖp vµ n«ng
nghiÖp cña Liªn X« tiÕn bé rÊt nhanh vµ rÊt nhiÒu. Sù tiÕn bé ®ã
ch¼ng nh÷ng lµm t¨ng tiÕn h¹nh phóc cña nh©n d©n Liªn X« mµ
®ång thêi l¹i t¨ng tiÕn h¹nh phóc cña nh©n d©n ®¹i gia ®×nh x· héi
chñ nghÜa chóng ta vµ nh©n d©n toµn thÕ giíi.
§äc ngµy 14-7-1957.
B¸o Nh©n d©n, sè 1225,
ngµy 16-7-1957.

15

TH¦ GöI THIÕU NHI LI£N X¤

Th©n göi c¸c ch¸u nam n÷ thiÕu nhi Liªn X« bÐ nhá cña B¸c,
Tßa so¹n tê b¸o cña c¸c ch¸u yªu cÇu B¸c viÕt cho c¸c ch¸u
mét vµi dßng. B¸c vui lßng thùc hiÖn yªu cÇu ®ã.
Tõ ViÖt Nam xa x«i, c¸c b¹n thiÕu nhi ViÖt Nam bÐ nhá cña
c¸c ch¸u nhê B¸c chuyÓn tíi c¸c ch¸u nhiÒu lêi chµo mõng th©n ¸i
vµ nhiÒu c¸i h«n. C¸c b¹n thiÕu nhi ViÖt Na...