ĐỊA LÍ KINH TẾ
TIẾT 6 – BÀI 6: SỰ PHÁT TRIỂN NỀN
KINH TẾ VIỆT NAM
I. NỀN KINH TẾ NƯỚC TA TRƯỚC THỜI KÌ ĐỔI MỚI ( HS TỰ ĐỌC )

MÔN: ĐỊA LÝ 6

KHỞI ĐỘNG

Em hãy kể các câu ca dao, tục ngữ nói về đất đai
Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang.
Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu
Mưa tháng ba hoa đất. Mưa tháng tư hư đất
Trời cao đất rộng thênh thang,
Tiếng hò giọng hát ngân vang trên đồng,
Cá tươi gạo trắng nước trong,
Hai mùa lúa chín thơm nồng tình quê
Đất màu trồng đậu trồng ngô
Đất lầy cấy lúa, đất khô làm vườn
Ngày rồi em lại đi buôn
Quanh năm no ấm, em buồn nỗi chi?

Chương 6. ĐẤT VÀ SINH VẬT TRÊN
TRÁI ĐẤT
BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN
HÌNH

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
NỘI DUNG

I

LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN
CHÍNH CỦA ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT

II

CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT

III

MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
TRÊN THẾ GIỚI

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH
ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
1. Lớp đất
Dựa vào thông tin SGK và hiểu biết
của bản thân, em hãy cho biết:
- Lớp đất là gì?
- Thế nào là độ phì của đất?
- Để tăng độ phì cho đất chúng ta cần
phải làm gì?

- Để tăng độ phì cho đất chúng ta cần phải:
+ Cải tạo đất bạc màu
+ Tưới tiêu hợp lí
+ Bón phân hữu cơ, phân vi sinh vật và cân đối phân
hoá học, NPK.
+ Giữ nước trong đất bằng trồng cây che
+ Làm đất, phơi ải để giảm mầm bệnh.

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
1. Lớp đất
Là lớp vật chất mỏng, tơi xốp bao phủ trên bề
mặt các lục địa và đảo, được đặc trưng bởi độ
phì gọi là lớp đất.

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT

1. Lớp đất
2. Các thành phần chính của đất
HS hoạt động Nhóm Bàn
(thời gian 3 phút)
Dựa vào Hình19.1 và thông tin trang 178
-179 SGK, Em hãy:
- Cho biết các thành phần chính của
đất?
- Thành phần nào chiếm tỉ lệ lớn nhất?
- Thành phần nào quan trọng nhất?

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
1. Lớp đất
2. Các thành phần chính của đất
- Lớp đất trên các lục địa bao gồm 4 thành
phần chính: chất vô cơ, chất hữu cơ, nước,
không khí.
- Tỉ lệ các thành phần trong đất thay đổi tùy
thuộc vào điều kiện hình thành đất.

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
1. Lớp đất
2. Các thành phần chính của đất
3. Tầng đất

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
1. Lớp đất
2. Các thành phần chính của đất
3. Tầng đất
- Gồm 4 tầng: Tầng hữu cơ, tầng đất mặt, tầng
tích tụ và tầng đá mẹ.

3. Tầng đất
- Gồm 4 tầng: Tầng hữu cơ, tầng đất mặt, tầng tích tụ và tầng
đá mẹ.
+ Tầng hữu cơ: là tầng trên cùng, bao gồm các tàn tích hữu cơ
đang bị phân giải.
+ Tầng đất mặt: được hình thành do vi sinh vật phân giải các
chất hữu cơ tạo nên chất mùn, thường tơ xốp, chứa nhiều chất
dinh dưỡng.
+ Tầng tích tụ: được hình thành do các vật chất bị hòa tan và
tích tụ từ các tầng đất phía trên xuống.
+ Tầng đá mẹ: là nơi chứa các sản phẩm phong hóa bị biến đổi
để hình thành đất.

EM HÃY CHỌN CÂU TRẢ
LỜI ĐÚNG NHẤT

Câu 1. Các thành phần chính của lớp đất là
A. không khí, nước, chất hữu cơ và vô cơ.
B. cơ giới, không khí, chất vô cơ và mùn.
C. chất hữu cơ, nước, không khí và sinh vật. 
D. nước, không khí, chất hữu cơ và độ phì.

Câu 2. Thành phần hữu cơ của lớp đất có
đặc điểm nào sau đây?
A. Chiếm một tỉ lệ lớn trong lớp đất.
B. Thành phần quan trọng nhất của đất.
C. Tồn tại ở giữa các khe hở của đất.
D. Nằm ở tầng dưới cùng của lớp đất.

NỐI CỘT VÀ ĐIỀN CÁC
TẦNG ĐẤT VÀO HÌNH ẢNH

Em hãy nối cột A với ý ở cột B sao cho phù hợp với đặc
điểm của tầng đất:
A. Tầng đất

B. Đặc điểm

1. Tầng hữu cơ

a. Do các vật chất bị hòa tan và
tích tụ lại.

2. Tầng đất mặt

b. Bao gồm các tàn tích hữu cơ
còn gọi là tầng thảm mục.

3. Tầng tích tụ
4. Tầng đá mẹ

c. Là nơi chứa các sản phẩm
phong hóa
d. Tạo nên chất mùn, tơi xốp,
chứa nhiều chất dinh dưỡng.

Em hãy điền các tầng đất vào hình cho phù hợp.

hữu cơ
Tầng………………
đất mặt
Tầng………………
Tích tụ
Tầng………………

đá mẹ
Tầng………………

BÀI 19: LỚP ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH
THÀNH ĐẤT. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH
I. LỚP ĐẤT, CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
ĐẤT VÀ TẦNG ĐẤT
II. CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT

THẢO LUẬN NHÓM
2 bàn 1 nhóm (thời gian 5 phút)
Dựa vào hình 19.3 và thông tin mục II trang 179
– 180 SGK, Em hãy hoàn thành phiếu học tập số 1
Nhân tố
Đá mẹ
Sinh vật
Khí hậu
Nhân tố khác

Tác động vào quá trình hình
thành đất

Nhân tố

Tác động vào quá trình hình thành
đất

Đá mẹ

Là nguồn cung cất vật chất vô cơ cho đất
quyết định thành phần khoáng vật, ảnh
hưởng đến màu sắc và tính chất của đất.
đóng vai trò quan trọng trong việc hình
thành đất, góp phần tích tụ, phân hủy và
biến đổi chất hữu cơ,

Sinh vật
Khí hậu

tác động tới quá trình hình thành đất bằng
lượng mưa và nhiệt độ.

Nhân tố
khác

Địa hình, thời gian và con người cũng
tham gia vào quá trình hình thành đất

II. CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT
Các nhân tố ảnh hưởng đến quá
trình hình thành đất như: đá mẹ, khí hậu,
sinh vật, địa hình, thời gian và con người.
Trong đó nhân tố đóng vai trò quan trọng
nhất là sinh vật , khí hậu, đá mẹ.

II. CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT
Dựa vào hình 19.3 và thông tin
trong bài, em hãy cho biết
những ảnh hưởng của con người
đến đất theo hướng tích cực và
tiêu cực.

Tích cực
- Tăng độ phì cho đất
- Chống xói mòn

Tiêu cực
- Thoái hóa đất
- Xói mòn đất
- Ô nhiễm đất

HÌNH ẢNH RUỘNG BẬC THANG

III. MỘT SỐ NHÓM
ĐẤT ĐIỂN HÌNH TRÊN
THẾ GIỚI

III. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH TRÊN
THẾ GIỚI
Quan sát
H19.4, hãy kể
tên các nhóm
đất điển hình
trên thế giới?

THẢO LUẬN NHÓM
Chia 4 tổ thành 4 nhóm (thời gian 3 phút)
Dựa vào hình 19.4 và thông tin mục III trang 180
– 181 SGK, Em hãy điền vào phiếu học tập số 2.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Vĩ tuyến
Lục địa Á - Âu
Lục địa Phi

Nhóm đất

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Vĩ tuyến

Nhóm đất

Lục địa - Đất pốtdôn
Á - Âu - Đất đen thảo nguyên ôn đới

Lục
Phi

địa -

Đất đỏ vàng nhiệt đới
Đất xám hoang mạc và bán hoang mạc
Đất khác
Đất đen thảo nguyên ôn đới
Đất đỏ vàng nhiệt đới
Đất xám hoang mạc và bán hoang mạc
Đất khác

III. MỘT SỐ NHÓM ĐẤT ĐIỂN HÌNH TRÊN
THẾ GIỚI
- Dựa vào quá trình hình thành và tính
chất đất mà người ta chia ra các nhóm đất
khác nhau như:
+ Đất đen thảo nguyên ôn đới.
+ Đất pốtdôn.
+ Đất đỏ vàng nhiệt đới.
+ Đất xám hoang mạc và bán hoang mạc.
+ Đất khác.

LUYỆN TẬP

EM HÃY CHỌN CÂU TRẢ
LỜI ĐÚNG NHẤT

Câu 1. Nguồn gốc sinh ra thành phần
khoáng trong đất là
A. khí hậu.
B. địa hình.
C. đá mẹ.
D. sinh vật.

Câu 2. Hai yếu tố của khí hậu ảnh
hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành
đất là
A. bức xạ và lượng mưa.
B. độ ẩm và lượng mưa.
C. nhiệt độ và lượng mưa.
D. nhiệt độ và ánh sáng.

Câu 3. Loại đất nào sau đây thường
được dùng để trồng cây lúa nước?
A. Đất phù sa.
B. Đất đỏ badan.
C. Đất feralit.
D. Đất đen, xám.

Câu 4. Các nhóm có sự khác biệt rất lớn
về 
A. màu sắc, chất khoáng, độ phì và bề dày.
B. màu sắc, thành phần, độ xốp và bề dày.
C. màu sắc, chất khoáng, độ xốp và bề dày.
D. màu sắc, chất hữu cơ, độ xốp và độ phì.

Ở Việt Nam có 3 nhóm đất chính:
- Nhóm đất feralit:
+ Hình thành tại các miền đồi núi thấp, chiếm 65% diện tích đất tự
nhiên;
+ Đặc tính: chua, nghèo mùn, nhiều sét;
+ Đất có màu đỏ, vàng do có nhiều hợp chất sắt, nhôm;
+ Đất feralit hình thành trên đá badan và đá vôi có màu đỏ thẫm hoặc
đỏ vàng có độ phì rất cao, thích hợp với nhiều loại cây công nghiệp.
- Nhóm đất mùn núi cao:
+ Chiếm khoảng 11% diện tích đất tự nhiên;
+ Chủ yếu là đất rừng đầu nguồn cần được bảo vệ.
- Nhóm đất bồi tụ phù sa sông và biển:
+ Chiếm 24% diện tích đất tự nhiên;
+ Tập trung tại các đồng bằng lớn, nhỏ từ bắc vào nam;
+ Thích hợp với nhiều loại cây trồng: lúa, hoa màu, cây ăn quả,...

- Học bài cũ và

DẶN DÒ

trả lời câu hỏi
SGK
- Chuẩn bị
Bài 20. SINH
VẬT VÀ SỰ
PHÂN BỐ CÁC
ĐỚI
THIÊN
NHIÊN. RỪNG
NHIỆT ĐỚI

TẠM BIỆT CÁC EM
HẸN GẶP LẠI.