NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG

Chia sẻ cảm nhận của em về tiếng
mẹ đẻ của mình?

TIẾT 6,7: ĐH VĂN BẢN
BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
Trích “Chuyện kể của một em bé người
An-dát” – An-phông-xơ Đô-đê

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

TÌM HIỂU CHUNG

II

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

III

TỔNG KẾT

I. TÌM HIỂU CHUNG

Em đã biết gì về
nhà văn
An-phông-xơ Đô-đê?

1. Tác giả
 An-phông-xơ Đô-đê (1840 – 1897)
 Là nhà văn Pháp, sinh ra tại thủ đô
Paris.
 Tác giả của nhiều tập truyện nổi tiếng:
• Le petit Chose (Thằng nhóc, 1868)
• Contes du Lundi ( Câu chuyện thứ hai,
1873)…

Phiếu
Nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? 1
Xác định vị trí đoạn trích?

Nêu ý nghĩa nhan đề của đoạn trích?

 …

Đoạn trích có những nhân vật nào? Ai là
nhân vật chính?

 …

Xác định ngôi kể? PTBĐ?

 …

Xác định sự kiện, bối cảnh của văn bản?

 …

Phân tích bố cục văn bản?

 …

2. Tác phẩm
 Hoàn cảnh ra đời: Kết thúc chiến tranh Pháp - Phổ (1870 – 1871),
nước Pháp thua trận, hai vùng An-dát và Lo-ren của Pháp bị nhập
vào nước Phổ.
Þ Các trường học ở khu vực này buộc phải bỏ tiếng Pháp để chuyển
sang học tiếng Đức.
Þ Truyện viết về buổi học tiếng Pháp cuối cùng của các em học sinh
vùng An-dát.

 Vị trí:
•

Trích trong tập “Chuyện kể của một em bé người An-dát”.

 Ý nghĩa nhan đề:
•

Gợi ra một sự kết thúc, tiếc nuối.

•

Trong hoàn cảnh chiến tranh, nhan đề còn cho thấy việc học
hành của các em học sinh sẽ còn nhiều khó khăn, cản trở.

• Nhân vật:
- nhân vật chính là cậu bé Phrang
- nhân vật khác : bác phó rèn
Oát-stơ cùng cậu học việc, cụ già
Hô-de, bác phát thư, những người
dân làng, thầy giáo Ha-men,
người em gái của thầy
giáo, các em học sinh.

2. Tác phẩm
Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (theo lời kể của cậu bé Phờ-răng).
- PTBĐ: Tự sự+ Miêu tả + Biểu cảm
Làm tăng tính chân thực của câu chuyện vì nhân vật
kể chuyện là người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến
từ đầu đến cuối.
Tâm trạng của nhân vật Phrăng qua đó cũng được
thể hiện một cách chân thành, sâu sắc.

Sự kiện- Bối cảnh 
Truyện “Buổi học cuối cùng” lấy bối cảnh từ
một biến cố lịch sử: Sau cuộc chiến tranh
Pháp – Phổ năm 1870-1871, nước Pháp thua
trận, hai vùng An-dát và Lo-ren giáp biên giới
với Phổ bị nhập vào nước Phổ. Cho nên các
trường học ở hai vùng này bị buộc học tiếng
Đức. Truyện viết về buổi học cuối cùng bằng
tiếng Pháp ở một trường làng thuộc vùng Andát.

2. Tác phẩm
BỐ CỤC

Phần 1 (Từ đầu tới mà

Phần 2 (Tiếp đến “cuối

Phần 3 (còn lại):

“vắng mặt em”): Khung

cùng này”): Diến biến

Khung cảnh kết thúc

cảnh trước buổi học

buổi học cuối cùng

buổi học

2. Tác phẩm
 Một số từ ngữ khó:
Cáo thị

Trưng thu

Xã trưởng

Bec-lin

Niêm yết

Phụng sự

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1. Khung cảnh trước lúc bắt đầu buổi học
 Khung cảnh:
• Trời ấm áp.
• Sáo hót ven rừng.
Þ Quang cảnh tươi sáng, đẹp đẽ, thích hợp
để dạo chơi.
Þ Khung cảnh như đang mời gọi Phrăng.

 Người dân: tập trung trước bảng cáo thị ở trụ sở xã – nơi truyền
đi những tin tức chẳng lành
Þ Dấu hiệu báo một điều không mong muốn sắp xảy đến.
 Không khí lớp học:
Thông thường: ồn ào tiếng đọc bài,
tiếng gõ thước của thầy giáo.

Hôm đó: lặng im, mọi người ngồi
vào chỗ, thầy Ha-men thật dịu dàng.

Sự khác thường ở trụ sở xã và không khí lớp học báo hiệu
những biến cố sắp xảy ra.

PHIẾU 2( TỔ 1,2)
 Trong buổi học cuối cùng thầy Ha Men được miêu tả như
thế nào? Tại sao thầy lại ăn mặc đẹp như vậy?
 Tìm các chi tiết thể hiện thái độ và lời nói của thầy ra sao?
 Em hiểu câu nói của thầy Ha-men như thế nào?
 Em nhận thấy trong phút cuối buổi học có những âm thanh
nào? Em có suy nghĩ gì về 3 thứ âm thanh ấy?
 Thầy viết “Nước Pháp muôn năm” tô đậm trên bảng thể
hiện điều gì?

2. Khung cảnh buổi học
a. Nhân vật thầy Ha-men
 Trang phục:
•

Mặc chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp
mịn.

•

Đội cái mũ tròn bằng lụa đen thêu.

Þ Trang phục đẹp đẽ, trang trọng nhằm tôn vinh buổi học cuối cùng.
 Thái độ: không giận dữ như mọi hôm, hiền từ, dịu dàng.

 Lời nói:
• Ân cần, dịu dàng.
• Kiên nhẫn giảng bài.
• Giảng giải về ý nghĩa của tiếng Pháp.
Þ Đó là ngôn ngữ hay nhất thế giới. Thầy Ha-men nói về ngôn ngữ
dân tộc với sự tự hào, ngợi ca.
 Thầy Ha-men viết “Nước pháp muôn năm” chứng tỏ thầy là người
đáng kính có tình cảm nồng nàn yêu nước, yêu tiếng mẹ đẻ.

Nhận xét

Cần phải giữ gìn ngôn ngữ dân tộc vì “khi
một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào
họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì
chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn
lao tù…”

PHIẾU 3( TỔ 3,4)

Nhóm 1
 Cảnh vật chú bé Phrăng đến trường được miêu tả
như thế nào? Phrăng quan sát, cảm nhận bằng
những giác quan nào?
 Nhận xét về nghệ thuật miêu tả ở đoạn này?
 Trong cảnh vật tương đẹp như vậy tâm trạng Phrăng
ra sao? Bộc lộ qua hành động, suy nghĩ nào?

Nhóm 2
 Khi đến trường chú bé Phrăng cảm nhận quang
cảnh lớp học ra sao?
 Bước vào chỗ của mình Phrăng quan sát thấy
điều gì?
 Hãy chỉ ra nghệ thuật được sử dụng ở đoạn này?

Nhóm 3
 Trong buổi học cuối cùng này tâm trạng của chú bé
Phrăng có thay đổi không? Hãy tìm những chi tiết
thể hiện điều đó?
 Trong lúc thầy giáo giảng bài, thái độ của Phrăng ra
sao? Theo em tại sao Phrăng lại có thái độ ấy?
 Tác giả đưa âm thanh ấy khi cả lớp đang viết bài có
ý nghĩa gì?

2. Khung cảnh buổi học
b. Nhân vật cậu bé Phrăng

Nghệ thuật

Miêu tả tâm lí nhân vật qua tâm trạng, suy nghĩ,
ngoại hình.

Tâm trạng

Chán học ham chơi nhưng đã ý thức được việc
đến trường.

Khi đến trường:
 Lớp học:
•

Thông thường: ồn ào như vỡ chợ.

•

Hôm nay: lặng ngắt, y như buổi sáng chủ nhật.

 Mọi người:
•

Thầy mặc lễ phục, trang trọng, dịu dàng

•

Dân làng lặng lẽ buồn rầu.

 Nghệ thuật quan sát, miêu tả, so sánh.
Þ Quang cảnh sân trường và không khí lớp học trang
trọng khác thường.

2. Khung cảnh buổi học
b. Nhân vật cậu bé Phrăng
Tâm trạng Phrăng trong buổi học cuối cùng:
 Ngạc nhiên.
 Choáng váng, sững sờ.
 Tự giận mình , đau lòng.
 Lúng túng, lòng rầu rĩ không dám ngẩng đầu lên.
 Nuối tiếc, ân hận về sự lười hác học tập, ham chơi của mình lâu nay.

 Thầy Ha-men: Thầy giáo yêu nước, nghiêm

Nội dung

khắc nhưng mẫu mực, truyền đạt cho học
sinh tình yêu nước và tiếng nói dân tộc.
 Phrăng: Ham chơi nhưng cuối cùng đã hiểu
được ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc.

 Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất.

Nghệ thuật

 Xây dựng tình huống truyện độc đáo.
 Miêu tả tâm lí nhân vật qua ngôn ngữ, hành
động, ngoại hình.
 Ngôn ngữ tự nhiên, câu văn biểu cảm.

LUYỆN TẬP
Câu 1: An -Phông xơ Đô đê là nhà văn nước nào?

A

Nước Ý

C

Nước Pháp

B

Nước Đức

D

Nước Nga

LUYỆN TẬP
Câu 2: Câu chuyện xảy ra trong khoảng thời gian nào?

A

Chiến tranh thế giới chiến thứ nhất (1914- 1918)

B

Chiến tranh thế giới thứ hai (1939- 1945)

C

Chiến tranh chống đế quốc Mĩ cuối thế kỉ XX

D

Chiến tranh Pháp- Phổ cuối thế kỉ XIX

LUYỆN TẬP
Câu 4: Em hiểu như thế nào về nhan đề "Buổi học cuối cùng"?

A

Buổi học cuối cùng của một học kì.

B

Buổi học cuối cùng của một năm học.

C

Buổi học cuối cùng của môn tiếng Pháp.

D

Buổi học cuối cùng của cậu bé Phrăng trước khi
chuyển đến ngôi trường mới.

LUYỆN TẬP
Câu 5: Thành công trong việc xây dựng 2 nhân vật chính là nhờ vào:

A

Miêu tả ngoại hình, cử chỉ, lời nói và tâm trạng của họ.

B

Cho nhân vật tự nói lên suy nghĩ của mình.

C

Tạo ra nhiều chi tiết biểu cảm cho nhân vật thể hiện tình cảm.

D

Đề cao giá trị của tiếng Pháp đối với người đọc.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Ôn tập lại bài Buổi học cuối cùng.
 Soạn trước bài: Thực hành tiếng Việt
trang 26.

BÀI HỌC KẾT THÚC, HẸN GẶP LẠI
CÁC EM VÀO BUỔI HỌC SAU!