CHÀO CẢ LỚP!
CHÀO MỪNG CÁC EM TỚI BUỔI
HỌC NÀY!

Tiết...
MỞ RỘNG THÀNH PHẦN
CHÍNH CỦA CÂU BẰNG CỤM
TỪ

KHỞI ĐỘNG
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau và cho biết
thành phần nào sử dụng cụm từ.
Những bạn học sinh lớp 7 đang học bài.

NỘI DUNG BÀI HỌC
Phần 1: ÔN LẠI KIẾN THỨC

Phần 2: LUYỆN TẬP

Phần 1:
ÔN LẠI KIẾN THỨC

THẢO LUẬN NHÓM
 Nhóm 1: Vẽ mô hình cấu tạo cụm danh từ và đặt câu,
chỉ rõ các bộ phận của cụm danh từ.
 Nhóm 2: Vẽ mô hình cấu tạo cụm động từ và đặt câu,
chỉ rõ các bộ phận của cụm động danh từ.

MÔ HÌNH CỤM DANH TỪ
Cấu tạo

Phần phụ

Phần

trước

trung tâm

Phần phụ sau
Đặc điểm của sự vật,

Cụm

Số lượng

danh từ

của sự vật

Danh từ

xác định vị trí của sự
vật trong không gian,
thời gian.

MÔ HÌNH CỤM ĐỘNG TỪ
Cấu tạo

Phần phụ

Phần

trước

trung tâm

Bổ sung ý
Cụm
động từ

Bổ sung cho động

nghĩa: thời
gian, khẳng
định, phủ định,
tiếp diễn

Phần phụ sau

Động từ

từ những ý nghĩa
như: đối tượng, địa
điểm, thời gian,…

MÔ HÌNH CỤM TÍNH TỪ
Cấu tạo Phần phụ trước

Cụm
tính từ

Phần
trung tâm

Phần phụ sau

Bổ sung cho tính

Bổ sung cho

từ những ý nghĩa

tính từ những ý

như:

mức

độ,

thời gian, sự tiếp
diễn,…

Tính từ

nghĩa như:
phạm vi, mức
độ,…

Cụm từ
- Tác dụng: mở rộng thành phần chính của câu cung cấp
được nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe.
- Các thành phần chính thường được mở rộng bằng cụm
từ như cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.

Phần 2:
LUYỆN TẬP

BÀI TẬP 1
Hãy chỉ ra tác dụng của việc mở rộng thành phần vị ngữ.
Chim hót líu lo. Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất.
Gió đưa mùi hương ngọt lan ra, phảng phất khắp rừng. Mấy con
kì nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, sắc da lưng
luôn luôn biến đổi từ xanh hóa vàng, từ vàng hóa đỏ, từ đỏ hóa
tím xanh,...

BÀI TẬP 1
- Tác dụng: miêu tả được vẻ đẹp của
buổi trưa trong rừng U Minh, vẻ đẹp của
khu rừng được cảm nhận bằng nhiều giác
quan, giúp đoạn văn trở nên giàu chất
thơ.

BÀI TẬP 2
Hãy thử rút gọn các cụm từ và nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau
khi chủ ngữ được rút gọn.
a. Một tiếng lá rơi lúc này cũng có thể khiến người ta giật mình.
b. Phút yên tĩnh của rừng ban mai dần dần biến đi.
c. Mấy con gầm ghì sắc lông màu xanh đang tranh nhau với bầy vẹt mỏ
đỏ, giành mổ những quả chín trên cây bồ đề.

BÀI TẬP 2
a. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Tiếng lá rơi,...
Nếu rút gọn, câu sẽ không còn ý nghĩa chỉ sự phiếm định
(một) và thời gian (lúc này).
b. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Phút yên tĩnh.
Nếu rút gọn như vậy, câu sẽ mất đi ý nghĩa miêu tả, hạn
định (của rừng ban mai).

BÀI TẬP 2
c. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Mấy con gầm
ghì. Nếu rút gọn như vậy, câu sẽ không còn ý
điểm của sự vật (sắc lông màu xanh).

nghĩa chỉ đặc

BÀI TẬP 3
Hãy thử rút gọn các cụm từ và nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau
khi vị ngữ được rút gọn.
a. Mắt tôi vẫn không rời tổ ong lúc nhúc trên cây tràm thấp kia.
b. Rừng cây im lặng quá.
c. Ở xứ Tây Âu, tổ ong lại lợp, bện bằng rơm đủ kiểu, hình thù
khác nhau.

BÀI TẬP 3
a. Có thể rút gọn vị ngữ thành vẫn không rời tổ ong. Khi rút
gọn, vị ngữ sẽ không nêu được thông tin về đặc điểm và vị
trí của tổ ong.
b. Có thể rút gọn vị ngữ thành im lặng. Khi rút gọn, vị ngữ sẽ
không nêu được thông tin về mức độ của trạng thái im lặng
(quá).

BÀI TẬP 3
c. Có thể rút gọn vị ngữ thành lại lợp, bện bằng rơm. Khi rút
gọn, vị ngữ sẽ không nêu được thông tin về đặc điểm kiểu dáng
của tổ ong (hình thù khác nhau).

BÀI TẬP 4
Các câu sau có thành phần chính là một từ. Hãy mở rộng thành phần
chính của câu thành cụm từ.
a. Gió thổi.
b. Không khí trong lành.
c. Ong bay.

BÀI TẬP 4
Gợi ý:
a. Gió từ phía vườn đang thổi.
b. Không khí ở khu rừng này thật trong lành.
c. Đàn ong đang bay.

VẬN DỤNG
Nêu cảm nhận của em về một vùng đất em có
dịp ghé thăm. Trong đoạn văn chỉ ra một câu văn
có thành phần chính được mở rộng bằng cụm từ.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Em ôn lại kiến thức đã học.
 Hoàn thành các bài tập trong sách bài
tập Ngữ văn 7 tập 1.
 Soạn bài: Ngàn sao làm việc.

BÀI HỌC KẾT THÚC,
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE!